Dit document beschrijft een applicatieprofiel, in dit geval Adresregister. Dit applicatieprofiel beantwoordt de vraag over hoe het corresponderende domeinmodel in de praktijk kan toegepast worden. Daarbij worden de beperkingen (kardinaliteit, codelijsten) toegelicht en de overeenkomstige (RDF) termen opgelijst.

Samenvatting

Dit is een applicatieprofiel op bestaande vocabularia m.b.t. adressen waaronder het OSLO-Adres vocabularium.

 

De applicatie waarop dit profiel betrekking heeft is een (Belgisch) adresregister. Adresregistratie houdt in dat de beheerders van dit gegeven (in België de gemeenten) adressen en adrescomponenten officieel vaststellen en vastleggen in een register. Het adresregister vormt zo de enige en unieke bron voor adressen.

 

Typisch voor een adresregister is dat de adressen gestructureerd worden. Het adres is een op zichzelf staand object met een eigen identificator en levensloop en bestaat uit adrescomponenten die op hun beurt aan dezelfde kwalificaties voldoen. De adrescomponenten die we hier bedoelen zijn Gemeentenaam, Straatnaam en Postinfo.

 

Het profiel overstijgt het louter registreren van adressen omdat het bijkomend vastlegt hoe adressen er als attribuut van een ander gegeven moeten uitzien (datatype Adresvoorstelling) of welke bijkomende kenmerken (bv. het volledig adres) er nog van het geregistreerd adres kunnen worden uitgewisseld.

 

Adresregistratie vereist bepaalde kardinaliteiten, zo zijn een gemeentenaam en een straatnaam altijd verplicht. Een adres hoeft dan weer niet toegekend te zijn aan een adresseerbaar object, dit moet toelaten om adressen op te voeren nog voor ze officieel zijn gekoppeld aan bijvoorbeeld een gebouweenheid of perceel.

 

Het datatype Adresvoorstelling is aan weinig restricties onderhevig, enige voorwaarde is dat naar het overeenstemmend gestructureerd adres wordt verwezen in het geval van een Belgisch adres.

 

Het profiel legt ook vast welke codelijsten moeten worden gebruikt. In dit geval betreft het codelijsten die ook door INSPIRE-Address worden gebruikt, we hebben enkel de voorkomende waarden vertaald naar het Nederlands.         

Status van dit document

Dit applicatieprofiel dient om het specifieke gebruik van de entitieten relevant voor de beschreven applicatie te verduidelijken.

Op 31/03/2017 werd dit document als Kandidaat-standaard gepubliceerd door de werkgroep semantiek. Vanaf deze datum startte een 6 maanden durende evaluatieperiode van deze Kandidaat-standaard. Indien de evaluatie positief beoordeeld wordt door het stuurorgaan Vlaams Informatie- en ICT-beleid op basis van een aantal referentie implementaties en het behandelen van eventuele feedback wordt dit document gepromoot tot Standaard in het beschreven domein.


Feedback op deze specificatie kan gegeven worden via de mailing lijst of als een topic in onze publieke reviewdiscussielijst.

Licentie

Deze specificatie van Informatie Vlaanderen is gepubliceerd onder de "Modellicentie Gratis Hergebruik - v1.0".

Conformiteit

Een applicatieprofiel is een specificatie voor gegevensuitwisseling dat bijkomende beperkingen introduceert voor het toepassen van vocabularia. Dergelijke bijkomende beperkingen kunnen de volgende elementen bevatten:

  • verfijning van de terminologie (klassen en eigenschappen) consistent met de semantiek uit de betreffende specificaties met een welbepaald gebruik als doel;
  • externe terminologie (klassen en eigenschappen) gebruikt voor nieuwe/extra termen die niet in de bestaande vocabularia voorkomen.

Om conform te zijn met dit applicatieprofiel, geldt voor een implementatie dat ze:

  • MOET Voor elke klasse steeds de eigenschappen bevatten die als minimum kardinaliteit 1 hebben.
  • MAG NIET meer dan 1 instantie bevatten van eigenschappen die 1 als maximum kardinaliteit hebben.
  • MAG yerminologie (klassen en eigenschappen) gebruiken op een manier die consistent is met haar semantiek (definitie, gebruik, domein en bereik).
  • MAG NIET terminologie van andere gecontroleerde vocabularia gebruiken dan diegene die gedefinieerd wordt in dit applicatieprofiel.
  • MAG uitgebreid worden met klassen en eigenschappen van andere datamodellen (vocabularia) die niet overlappen met terminologie uit dit applicatieprofiel.

Overzicht

In dit document wordt correct gebruik van de volgende entiteiten toegelicht:
| Adresseerbaar Object | Adresuitbreiding | Belgisch Adres | Gemeentenaam | Postinfo | Straatnaam | Agent |

In dit document worden de volgende datatypes toegelicht:
| Adres Voorstelling | Adreslocator | Locatieaanduiding | Locatienaam | GeografischeNaam |

Entiteiten

Adresseerbaar Object

Beschrijving
Het niveau waarnaar de locator verwijst.
Gebruik
Waarbij het niveau staat voor de geografische granulariteit vd locator: zo verwijzen locators vh type huisnummer doorgaans naar het gebouw terwijl busnummers naar een deel vh gebouw verwijzen.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Adresuitbreiding

Beschrijving
Bijkomende gegevens mbt het adres.
Gebruik
Gegevens die officieel geen deel uitmaken ve adres, bv de verdieping of de provincie…
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: locator, volledig adres.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
locator Adreslocator 0...* Bijkomende adreslocator.
volledig adres String 0...* Het complete adres in één string, al dan niet geformatteerd. Vermijdt fouten tgv het opsplitsen ve adres in zijn onderdelen. Geeft de voorgeschreven volgorde vd verschillende onderdelen weer.

Belgisch Adres

Beschrijving
Informatie die toelaat om op een gestructureerde en unieke manier te verwijzen naar een gebouweenheid, een ligplaats, een standplaats of een perceel op basis van een gemeentenaam, een straatnaam, een huisnummer en eventueel een busnummer en een postcode.
Gebruik
De definitie heeft betrekking op Belgische adressen. In andere landen kan een adres eventueel verwijzen naar andere geografisch objecten (niet gebouweenheid of perceel) of bestaan uit andere aanduidingen (verschillend van huisnummer en busnummer) of uit andere componenten dan straatnaam, gemeentenaam of postcode. Alternatieve adresaanduidingen dan huisnummer of busnummer (bv ingangaanduiding, trapaanduiding, verdiepaanduiding...) of een gebouwnaam of kamernaam ed zijn mogelijk dmv een associatie met adresuitbreiding. Uitwisseling van buitenlandse adressen moet gebeuren mbv het object adresvoorstelling.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: busnummer, heeft gemeentenaam, heeft postinfo, heeft straatnaam, huisnummer, is toegekend aan, is verrijkt met, niet officieel, positie, status, toegeschreven aan.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
busnummer String 0...1 Officieel toegekende alfanumerieke code die wordt toegevoegd aan het huisnummer om meerdere gebouweenheden, standplaatsen, ligplaatsen of percelen te onderscheiden die eenzelfde huisnummer hebben.
heeft gemeentenaam Gemeentenaam 1 Gemeentenaamcomponent van het adres.
heeft postinfo Postinfo 1 Naam of omschrijving vh het geografisch object dat de locator aanduidt.
heeft straatnaam Straatnaam 1 Geografisch object dat met een adres kan worden geïdentificeerd. Is abstract, ttz het type adresseerbaar object moet altijd worden opgegeven (vb gebouweenheid, perceel).
huisnummer String 1 Alfanumerieke code officieel toegekend aan gebouweenheden, ligplaatsen, standplaatsen of percelen.
is toegekend aan AdresseerbaarObject 0...* Adresseerbaar object waaraan het adres is toegekend.
is verrijkt met Adresuitbreiding 0...1 Verwijzing naar een adresuitbreiding.
niet officieel Boolean 1 Geeft aan of het adres officieel door de adresbeheerder is toegekend. Een adres is niet-officieel wanneer het bestaan ervan niet gekend was vanuit de administratieve procedures, maar pas nadat nadat het feitelijk is vastgesteld op het terrein.
positie GeografischePositie 1 Positie van een karakeristiek punt dat de positie van het adres vertegenwoordigt volgens een bepaalde specificatie en inclusief informatie over de herkomst van de positie. Moet een punt zijn.
status Statuswaarde 1 Actuele toestand van het adres. Link
toegeschreven aan Agent 1 Agent die het adres heeft toegekend. In België is dit de gemeente.

Gemeentenaam

Beschrijving
Adrescomponent die verwijst naar de naam ve gemeente, ttz het kleinste administratieve deel van het Belgisch grondgebied waarvan de grenzen enkel door de wetgever kunnen worden gewijzigd.
Gebruik
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: gemeentenaam.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
gemeentenaam GeografischeNaam 1...* Naam vd gemeente.

Postinfo

Beschrijving
Adrescomponent die verwijst naar informatie toegekend door de aanbieder van de universele postdienst voor de identificatie van een groepering van adressen in een geografisch gebied voor postale doeleinden.
Gebruik
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: postcode, postnaam.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
postcode String 1 Code waarmee het geografisch gebied dat de adressen voor postale doeleinden groepeert aanduidt.
postnaam GeografischeNaam 0...* Naam waarmee het geografisch gebied dat de adressen voor postale doeleinden groepeert kan worden aangeduid. Typisch de namen van vroegere gemeenten waarmee het gebied samenvalt.

Straatnaam

Beschrijving
Adrescomponent met de naam die officieel werd toegekend aan een straat (baan, doorgang, plein) of aan een gehucht en waaraan adressen kunnen zijn gekoppeld.
Gebruik
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: homoniem toevoeging, status, straatnaam, toegeschreven aan.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
homoniem toevoeging String 0...1 Toevoeging om dubbele straatnamen (straatnamen met dezelfde naam maar andere ligging in de gemeente en eigen adressen) van elkaar te onderscheiden.
status Statuswaarde 1 Actuele toestand van de straatnaam. Link
straatnaam GeografischeNaam 1...* Naam vd straat.
toegeschreven aan Agent 1 Agent die de straatnaam heeft toegekend. In België is dit de gemeente.

Agent

Beschrijving
Iemand die of iets dat kan handelen of een effect kan teweeg brengen.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Datatypes

Adres Voorstelling

Beschrijving
Meer leesbare voorstelling met enkel de basisgegevens van het adres, bedoeld voor het gebruik van een adres als attribuut van een ander object.
Gebruik
Bv als attribuut ve persoon of gebouw… De adresvoorstelling heeft niet enkel betrekking op Belgische adressen, ze kan gebruikt worden om buitenlandse adressen weer te geven (waar mogelijk andere adresaanduidingen dan huisnummer of busnummer worden gebruikt of waar adrescomponenten zoals adresgebieden voorkomen).
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: administratieve eenheid niveau 1, administratieve eenheid niveau 2, adresgebied, busnummer, gemeentenaam, huisnummer, land, locatieaanduiding, Locatienaam, postbus, postcode, postnaam, straatnaam, verwijst naar, volledig adres.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
administratieve eenheid niveau 1 String 0...1 Hoogste Administratieve eenheid vh adres, doorgaans een land.
administratieve eenheid niveau 2 String 0...1 De regio vh adres, doorgaans een provincie of deelstaat of gelijkaardig gebied dat typisch meerdere plaatsen omvat.
adresgebied String 0...1 Naam ve geografisch gebied of plaats die een aantal adresseerbare objecten groepeert om deze te adresseren zonder dat het gebied of de plaats een administratieve eenheid is Bvb de naam vh gehucht waarin het adres ligt.
busnummer String 0...1 Officieel toegekende alfanumerieke code die wordt toegevoegd aan het huisnummer om meerdere gebouweenheden, standplaatsen, ligplaatsen of percelen te onderscheiden die eenzelfde huisnummer hebben. Specialisatie van Adresvoorstelling:locatieaanduiding tbv Belgische adressen.
gemeentenaam String 0...1 Gemeentenaam vh adres.
huisnummer String 0...1 Alfanumerieke code officieel toegekend aan gebouweenheden, ligplaatsen, standplaatsen of percelen. Specialisatie van Adresvoorstelling:locatieaanduiding tbv Belgische adressen.
land String 0...1 Land waarin het adres gelegen is.
locatieaanduiding String 0...1 Alfanumerieke code die de adreslocator uniek identificeert binnen de straat, administratieve eenheid etc.
Locatienaam String 0...1 Naam of omschrijving vh het geografisch object dat de adreslocator aanduidt.
postbus String 0...1 Postbusnummer in een postkantoor.
postcode String 0...1 Code waarmee het geografisch gebied dat adressen voor postale doeleinden groepeert wordt aangeduid.
postnaam String 0...1 Naam waarmee het geografisch gebied dat adressen voor postale doeleinden groepeert wordt aangeduid.
straatnaam String 0...1 Straatnaam vh adres.
verwijst naar Adres Adres waarvan de adresvoorstelling is afgeleid. Dit kan enkel voor Belgische adressen aangezien onder adres een Belgisch adres wordt verstaan.
volledig adres String 0...1 Het complete adres in één string, al dan niet geformatteerd. Vermijdt fouten tgv het opsplitsen ve adres in zijn onderdelen. Geeft de voorgeschreven volgorde vd verschillende onderdelen weer.

Adreslocator

Beschrijving
Postinfocomponent van het adres.
Gebruik
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: aanduiding, niveau, naam.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
aanduiding Locatieaanduiding 0...* Straatnaamcomponent van het adres.
niveau Locatorniveauwaarde 1 Alfanumerieke code die de locator uniek identificeert binnen de straat, administratieve eenheid etc. Link
naam Locatienaam 0...* Menselijk leesbare aanduiding of naam die een gebruiker of applicatie toelaat om het adres te onderscheiden van naburige adressen in de straat, de administratieve eenheid etc waarin het adres ligt.

Locatieaanduiding

Beschrijving
Alfanumerieke code die een adreslocator uniek identificeert binnen de straat, administratieve eenheid etc.
Gebruik
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: aanduiding, type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
aanduiding String 1 Alfanumerieke code waarmee het identificerend deel van een adreslocator wordt aangeduid.
type Locatieaanduidingtype 1 Aard vd locatieaanduiding. Link

Locatienaam

Beschrijving
Naam of omschrijving vh het geografisch object dat een adreslocator aanduidt.
Gebruik
Bvb de naam ve gebouw of deel ve gebouw of de naam ve kamer in een gebouw.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: naam, type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
naam GeografischeNaam 1...* Naam vh geografisch object.
type Locatienaamtype 1 Aard vh geografisch object. Link

GeografischeNaam

Beschrijving
Benaming toegekend aan of gebruikt voor een geografisch object.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

4. JSON-LD Context

Een gehoste versie van de JSON-LD Context is beschikbaar via http://data.vlaanderen.be/context/adres.jsonld

{
  "@context":
  {
    "Agent":"http://purl.org/dc/terms/Agent",
    "Gemeentenaam":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Gemeentenaam",
    "Postinfo":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Postinfo",
    "Adresuitbreiding":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Adresuitbreiding",
    "Straatnaam":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Straatnaam",
    "AdresseerbaarObject":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#AdresseerbaarObject",
    "Adres":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Adres",

    "heeftGemeentenaam":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#heeftGemeentenaam",
      "@type":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Gemeentenaam"
    },
    "isVerrijktMet":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#isVerrijktMet",
      "@type":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Adresuitbreiding"
    },
    "isToegekendDoor":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/prov#wasAttributedTo",
      "@type":"http://purl.org/dc/terms/Agent"
    },
    "heeftStraatnaam":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#heeftStraatnaam",
      "@type":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Straatnaam"
    },
    "heeftPostinfo":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#heeftPostinfo",
      "@type":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Postinfo"
    },
    "verwijstNaar":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#verwijstNaar",
      "@type":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Adres"
    },
    "isToegekendAan":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#isToegekendAan",
      "@type":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#AdresseerbaarObject",
      "@container":"@set"
    },
    "aanduiding":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#aanduiding",
      "@type":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Locatieaanduiding",
      "@container":"@set"
    },
    "naam":{
      "@id":"https://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#label",
      "@type":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Locatienaam",
      "@container":"@set"
    },
    "niveau":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#niveau",
      "@type":"http://www.w3.org/2004/02/skos/core#Concept"
    },
    "type":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Locatienaam.type",
      "@type":"http://www.w3.org/2004/02/skos/core#Concept"
    },
    "administratieveEenheidNiveau1":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/locn#adminUnitL1",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "administratieveEenheidNiveau2":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/locn#adminUnitL2",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "adresgebied":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/locn#addressArea",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "busnummer":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Adresvoorstelling.busnummer",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "gemeentenaam":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#gemeentenaam",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "huisnummer":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Adresvoorstelling.huisnummer",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "land":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#land",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "locatieaanduiding":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/locn#locatorDesignator",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "locatienaam":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/locn#locatorName",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "postbus":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/locn#poBox",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "postcode":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/locn#postCode",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "postnaam":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/locn#postName",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "straatnaam":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/locn#thoroughfare",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "volledigAdres":{
      "@id":"http://www.w3.org/ns/locn#fullAddress",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "adreslocator":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#adreslocator",
      "@type":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Adreslocator",
      "@container":"@set"
    },
    "homoniemToevoeging":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#homoniemToevoeging",
      "@type":"http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#Literal"
    },
    "status":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#Straatnaam.status",
      "@type":"http://www.w3.org/2004/02/skos/core#Concept"
    },
    "officieelToegekend":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#officieelToegekend",
      "@type":"http://www.w3.org/2001/XMLSchema#boolean"
    },
    "positie":{
      "@id":"http://data.vlaanderen.be/ns/adres#positie",
      "@type":""
    }
  }
}