Generiek basis AP

Dit document beschrijft een applicatieprofiel, in dit geval Generiek basis AP. Dit applicatieprofiel beantwoordt de vraag over hoe het corresponderende domeinmodel in de praktijk kan toegepast worden. Daarbij worden de beperkingen (kardinaliteit, codelijsten) toegelicht en de overeenkomstige (RDF) termen opgelijst.

Samenvatting

Het applicatieprofiel OSLO-Generiek brengt termen samen uit het OSLO-Generiek vocabularium maar ook uit diverse andere vocabularia waarin algemeen bruikbare termen voorkomen, termen waarnaar andere OSLO-vocabularia en -applicatieprofielen verwijzen.

Typisch voor applicatieprofielen is dat de termen verder worden beperkt d.m.v. kardnaliteiten en voorgeschreven codelijsten in het kader van een bepaald soort toepassingen. Hier hebben we geen specifieke toepassing voor ogen, dit profiel is een basisprofiel. Enkel die termen en restricties zijn aanwezig opdat toepassingen die met OSLO-vocabularia en -profielen werken correct zouden functioneren. Een voorbeeld is het datatype Identificator dat een verplicht attribuut is van elk OSLO-object met een levensloop. Of een attribuut dat het tijdstip vastlegt waarop een record dat dit object beschrijft werd gecreëerd. Of Formeel Kader dat ten minste een naam moet hebben, een jurisdictie een verwijzing naar een geografisch gebied.

Dit applicatieprofiel schrijft ook enkele codelijsten voor. Het gaat meestal om al bestaande codelijsten zoals bv. de lijsten voor taal en voor munteenheid.

Status van dit document

Dit applicatieprofiel dient om het specifieke gebruik van de entitieten relevant voor de beschreven applicatie te verduidelijken.

Dit document werd als Kandidaat-standaard gepubliceerd door de werkgroep semantiek en bevindt zich in een evaluatieperiode. Indien de evaluatie positief beoordeeld wordt door het stuurorgaan Vlaams Informatie- en ICT-beleid op basis van een aantal referentie implementaties en het behandelen van eventuele feedback wordt dit document gepromoot tot Standaard in het beschreven domein.

Feedback op deze specificatie kan gegeven worden via de mailing lijst of als een topic in onze publieke reviewdiscussielijst.

Licentie

Deze specificatie van Informatie Vlaanderen is gepubliceerd onder de "Modellicentie Gratis Hergebruik - v1.0".

Conformiteit

Een applicatieprofiel is een specificatie voor gegevensuitwisseling dat bijkomende beperkingen introduceert voor het toepassen van vocabularia. Dergelijke bijkomende beperkingen kunnen de volgende elementen bevatten:

  • verfijning van de terminologie (klassen en eigenschappen) consistent met de semantiek uit de betreffende specificaties met een welbepaald gebruik als doel;
  • externe terminologie (klassen en eigenschappen) gebruikt voor nieuwe/extra termen die niet in de bestaande vocabularia voorkomen.

Om conform te zijn met dit applicatieprofiel, geldt voor een implementatie dat ze:

  • MOET Voor elke klasse steeds de eigenschappen bevatten die als minimum kardinaliteit 1 hebben.
  • MAG NIET meer dan 1 instantie bevatten van eigenschappen die 1 als maximum kardinaliteit hebben.
  • MAG yerminologie (klassen en eigenschappen) gebruiken op een manier die consistent is met haar semantiek (definitie, gebruik, domein en bereik).
  • MAG NIET terminologie van andere gecontroleerde vocabularia gebruiken dan diegene die gedefinieerd wordt in dit applicatieprofiel.
  • MAG uitgebreid worden met klassen en eigenschappen van andere datamodellen (vocabularia) die niet overlappen met terminologie uit dit applicatieprofiel.

Overzicht

In dit document wordt correct gebruik van de volgende entiteiten toegelicht:
| Agent | Formeel Kader | Hoedanigheid | Jurisdictie | Object | Organisatie | Persoon | Record |

Entiteiten

Agent

Beschrijving
Iemand die of iets dat kan handelen of een effect kan teweeg brengen.
Gebruik
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Formeel Kader

Beschrijving
Geheel van formele documenten dat regels, rechten, plichten ten aanzien van burgers, overheden, bedrijven etc beschrijft.
Gebruik
De documenten waarvan sprake zijn wetten, beleidsdocumenten, regulaties, contracten ed.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: beschrijving, is gerelateerd aan, naam, onderwerp, status, taal, toepassingsgebied, type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
beschrijving TaalString 0...1 Beschrijving van het formeel kader.
is gerelateerd aan FormeelKader 0...* Ander formeel kader dat met het formeel kader verband houdt.
naam TaalString 1 Naam vh formeel kader.
onderwerp Eurovoc 0...* Onderwerp vh formeel kader. Link
status ELI_status 0...1 Status vh formeel kader. Bvb of het kader van kracht is, opgeheven, impliciet herroepen edm.
taal NAL_language 0...* Taal waarin het formeel kader beschikbaar is. Link
toepassingsgebied NUTS 0...* Het geografisch bereik vh formeel kader. Maw of bvb Europees, nationaal, lokaal… is. Link
type NAL_type 0...* Aard vh formeel kader. Bvb decreet, wet, ministrieel besluit etc. Link

Hoedanigheid

Beschrijving
Agent met een Functie.
Gebruik
Laat een Functie toe om te handelen,bv ihkv een Dienstverlening (bv diversiteitsplan wordt opgemaakt door diversieteitsambtenaar).
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Jurisdictie

Beschrijving
Het gebied waarover de rechtsmacht van een overheid zich uitstrekt.
Gebruik
Doorgaans een land of deelstaat.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: plaats.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
plaats GeografischeNaam 1 Plaatsnaam waarmee de Jurisdictie kan worden aangeduid. Bv de naam ve land.

Object

Beschrijving
Entiteit waarvan alle entiteiten zijn afgeleid.
Gebruik
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: identificator, wordt beschreven door.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
identificator Identificator 1 Identificator van het object.
wordt beschreven door Record 1...* Records die instanties vd entiteit beschrijven.

Organisatie

Beschrijving
Een aantal mensen georganiseerd in een gemeenschap of andere sociale, commerciële of politieke structuur. De groep heeft een gemeenschappelijk doel of bestaanreden die de individuele leden ervan overstijgt en kan handelen als Agent. Een organisatie heeft dikwijls een hiërarchische structuur.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Persoon

Beschrijving
Natuurlijk persoon.
Gebruik
In de rechtspraak betreft het een persoon (in de wettelijke betekenis, ttz met eigen rechtspersoonlijkheid) van de menselijke soort, ttz een fysiek persoon. Tegenhanger is de rechtspersoon, een juridische constructie die een private of publieke Organisatie dezelfde rechtspersoonlijkheid geeft als een natuurlijk persoon (kan bv ook schulden hebben, contracten afsluiten, aangeklaagd worden etc).
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Record

Beschrijving
Rij in een tabel met de bij elkaar horende velden ve object.
Gebruik
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: generatie, invalidatie.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
generatie Generatie 1 Beschrijving vd generatie vh record.
invalidatie Invalidatie 0...1 Beschrijving vd invalidatie vh record.

Datatypes

Contactpunt

Beschrijving
Informatie zoals email, telefoon, adres die toelaat om iemand of iets te contacteren.
Gebruik
Bvb een persoon of organisatie of dienstverlening… Mogelijke vormen van contact: bellen, mailen etc.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: aanschrijfvorm, adres, beschikbaarheid, contactnaam, email, fax, openingsuren, telefoon, website.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
aanschrijfvorm TaalString 0...1 Titel waarmee iemand wordt aangeschreven of aangesproken of waarmee naar iemand wordt verwezen. Bvb De heer/Mevrouw, Excellentie, Dokter…
adres Adresvoorstelling 0...1 Adres dat men kan aanschrijven of bezoeken.
beschikbaarheid OpeningsurenSpecificatie 0...1 Periode waarin contact kan worden opgenomen. Bv aanduiding van het seizoen waarin contact kan worden opgenoment aangeboden. Begin- en einddatum volgens ISO8601 syntax.
contactnaam String 0...1 Naam van bvb de persoon die men kan contacteren.
email String 0...1 Email-adres waarnaar men kan mailen.
fax String 0...1 Faxnummer waarnaar men kan faxen.
openingsuren OpeningsurenSpecificatie 0...1 Uren waarbinnen contact kan worden opgenomen. Syntax volgens schema.org voor openingsuren. Bv als contact kan worden opgenomen tussen 8 en 20u maandag tot zaterdag en tussen 8 en 18u op zondag wordt dit gecodeerd als Ma-za 08:00-20:00, zo 08:00-18:00.
telefoon String 0...1 Telefoonnummer waarop men kan bellen.
website URI 0...1 Website waarnaar men kan surfen.

Generatie

Beschrijving
Het voltooien vd productie ve nieuwe entiteit dmv een activiteit.
Gebruik
De entiteit bestond niet voorafgaand aan de generatie en is na generatie beschikbaar voor gebruik.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: activiteit, tijdstip.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
activiteit Herkomstactiviteit 0...1 Activiteit die tot de generatie vd entiteit heeft geleid.
tijdstip DateTime 1 Tijdstip waarop de generatie vd entiteit plaatsvond.

Geografische Naam

Beschrijving
Benaming toegekend aan of gebruikt voor een geografisch object.
Gebruik
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Geografische Positie

Beschrijving
Geografische positie aangegeven dmv een punt.
Gebruik
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: default, geometrie, methode, specificatie.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
default Boolean 0...1 Geeft aan of de positie een default positie is. Hieronder wordt de positie verstaan die per default moet worden gebruikt als het object meerdere posities heeft.
geometrie Punt 1 De cartografische coöordinaten vh punt.
methode GeometrieMethodeWaarde 0...1 De manier waarop het punt werd bepaald. Bvb positie afgeleid ve bestaand object (bvb door berekening vd centroïde). Link
specificatie GeometrieSpecificatieWaarde 0...1 Het type object op basis waarvan het punt werd bepaald. Bvb perceel, gebouw... Link

Geometrie

Beschrijving
Vorm- en positiekenmerken van een object.
Gebruik
Beschrijft deze kenmerken dmv punten, lijnen, polygonen en coördinaten.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: gml, wkt.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
gml GetypeerdeString 0...1 Geometrie uitgedrukt in gml-formaat. Gebruik http://www.opengis.net/ont/geosparql#gmlLiteral als datatype.
wkt GetypeerdeString 0...1 Geometrie uitgedrukt in wkt-formaat. Gebruik http://www.opengis.net/ont/geosparql#wktLiteral als datatype.

Gestructureerde Identificator

Beschrijving
Identificator van een object opgesplitst in zijn onderdelen.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: lokale identificator, naamruimte, versie-identificator.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
lokale identificator String 1 String gebruikt om het object uniek te identificeren binnen de naamruimte.
naamruimte String 1 String die toegvoegd wordt aan de lokaleidentificator om deze globaal uniek te maken. Laat toe om objecten met dezelfde identificator maar van verschillend type en/of afkomstig uit verschillende domeinen uiteen te houden. In praktijk bv een uri samengesteld uit betekenisvolle elementen zoals een domeinnaam, type en concept (bv http://data.vlaanderen.be/id/adres/).
versie-identificator String 0...1 Identificator van de specifieke versie van een object.

Getypeerde String

Beschrijving
Combinatie van een string en het type van wat de string voorstelt.
Gebruik
Bvb '20170901' als string en 'datum' als type. Laat automatische interpretatie vd string toe.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Herkomstactiviteit

Beschrijving
Iets waarmee men actief is gedurende een bepaalde periode op een entiteit.
Gebruik
Bvb consumptie, verwerking, transformatie, wijziging, verplaatsing, gebruik, generatie…
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: applicatie, bewerking, operator.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
applicatie Herkomstentiteit 0...1 Gebruik ve entiteit door een activiteit. Bvb de softwareapplicatie waarmee een activiteit (bvb generatie ve entiteit) wordt uitgevoerd. Niet te verwarren met de entiteit waarop de activiteit wordt uitgevoerd.
bewerking Bewerkingstype 1 Aard vd bewerking die ihkv de activiteit op de entiteit is uitgevoerd. Bvb "correctie" als de entiteit een record is en bvb gegenereerd werd om het voorgaand record ve object te verbeteren.
operator Herkomstagent 0...1 Geeft aan welke agent verantwoordelijk was voor de activiteit en meer bepaald verantwoordelijk was voor het uitvoeren vd activiteit.

Herkomstagent

Beschrijving
Iemand of iets met een bepaalde rol bij het plaatsvinden ve activiteit.
Gebruik
Bvb verantwoordelijk voor het bestaan ve entiteit of voor de activiteit ve andere agent.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: handelde in opdracht van, naam.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
handelde in opdracht van Organisatie 0...* Organisatie die de agent vertegenwoordigt bij het uitvoeren ve specifieke activiteit en waarvan hij/zij de vereiste autoriteit/verantwoordelijkheid heeft gekregen om dit te doen. De betrokken organisatie behoudt hierbij een zekere verantwoordelijkheid mbt het resultaat vd activiteit.
naam String 1 Naam vd agent.

Herkomstentiteit

Beschrijving
Fysiek, digitaal, conceptueel of ander ding (echt of denkbeeldig) met bepaalde kenmerken.
Gebruik
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: label.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
label String 1 Label waarmee de entiteit wordt aangeduid.

Identificator

Beschrijving
Informatie gebruikt om een object uniek te identificeren.
Gebruik
Uitgangspunt hier is dat deze string door een organisatie wordt toegekend en dat dit gebeurt volgens een welbepaald systeem.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: gestructureerde identificator, identificator, toegekend door, toegekend door (String), toegekend op.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
gestructureerde identificator GestructureerdeIdentificator 0...1 Identificator vh object opgesplitst in zijn onderdelen.
identificator GetypeerdeString 1 String gebruikt om het object uniek te identificeren. Type vd string slaat op het identificatiesysteem (incl de versie ervan), de string zelf op de eigenlijke identificator.
toegekend door Agent 0...1 Link naar de agent die de identificator heeft uitgegeven.
toegekend door (String) String 0...1 Naam vd agent die de identificator heeft toegekend.
toegekend op DateTime 0...1 Tijdstip waarop de identificator werd uitgegeven.

Invalidatie

Beschrijving
Het starten vh vernietigen/beëindigen/uitdoven ve entiteit dmv een activiteit.
Gebruik
De entiteit is daarna niet meer beschikbaar voor gebruik of kan daarna niet meer vervallen. Gebruik of generatie gaan aan invalidatie vooraf.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: activiteit, tijdstip.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
activiteit Herkomstactiviteit 0...1 Activiteit die tot de invalidatie vd entiteit heeft geleid.
tijdstip DateTime 1 Tijdstip waarop de invalidatie vd entiteit plaatsvond.

Lijnstring

Beschrijving
Curve met lineaire interpolatie tussen de punten. Elk opeenvolgend paar punten vormt een lijnsegment. De lijnstring heeft ten minste twee punten.
Gebruik
Een curve is een 1-dimensioneel geometrisch object gedefinieerd als een sequentie van punten. De interpolatie kan op verschillende manieren gebeuren (bv lineair bij een lijnstring).
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Polygoon

Beschrijving
Oppervlak bestaande uit 1 buitengrens en 0 of meer binnengrenzen. Elke binnengrens vormt een gat in de polygoon.
Gebruik
De grenzen zijn zgn lineaire ringen, ttz het zijn gesloten (niet zelfsnijdende) lijnstringen. De buitengrens wordt onderscheiden vd binnengrens door resp de kloksgewijze en tegenkloksgewijze richting waarin de ring loopt.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Punt

Beschrijving
Een 0-dimensioneel geometrisch object dat een bepaalde locatie in een coördinaatruimte voorstelt. Heeft een x-coördinaat en een y-coördinaat. Kan ook een z-coördinaat (hoogte) en een m-coördinaat (afstand langs een curve) hebben.
Gebruik
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Taalstring

Beschrijving
Combinatie van een string en de taal waarin de inhoud ervan is gesteld.
Gebruik
Bvb 'Rue Mercator' als string en 'fr' als taal.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

TijdsInterval

Beschrijving
De tijdsperiode tussen twee momenten in de tijd.
Gebruik
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: begin, einde.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
begin DateTime 1 Moment waarop het tijdsinterval begint. Moment waarop het tijdsinterval begint.
einde DateTime 0...1 Moment waarop het tijdsinterval eindigt. Moment waarop het tijdsinterval eindigt.

JSON-LD context

Een herbruikbare JSON-LD context definitie voor dit applicatieprofiel is terug te vinden op: http://data.vlaanderen.be/context/generiek.jsonld