Generiek Basis

Dit document beschrijft een applicatieprofiel, in dit geval Generiek Basis. Dit applicatieprofiel beantwoordt de vraag over hoe het corresponderende domeinmodel in de praktijk kan toegepast worden. Daarbij worden de beperkingen (kardinaliteit, codelijsten) toegelicht en de overeenkomstige (RDF) termen opgelijst.

Samenvatting

Het applicatieprofiel OSLO-Generiek brengt termen samen uit het OSLO-Generiek vocabularium maar ook uit diverse andere vocabularia waarin algemeen bruikbare termen voorkomen, termen waarnaar andere OSLO-vocabularia en -applicatieprofielen verwijzen.

Typisch voor applicatieprofielen is dat de termen verder worden beperkt d.m.v. kardnaliteiten en voorgeschreven codelijsten in het kader van een bepaald soort toepassingen. Hier hebben we geen specifieke toepassing voor ogen, dit profiel is een basisprofiel. Enkel die termen en restricties zijn aanwezig opdat toepassingen die met OSLO-vocabularia en -profielen werken correct zouden functioneren. Een voorbeeld is het datatype Identificator dat een verplicht attribuut is van elk OSLO-object met een levensloop. Of een attribuut dat het tijdstip vastlegt waarop een Versie van een object werd gecreëerd. Of Formeel Kader dat ten minste een naam moet hebben of een Jurisdictie een verwijzing naar een geografisch gebied.

Dit applicatieprofiel schrijft ook enkele codelijsten voor. Het gaat meestal om al bestaande codelijsten zoals voor taal.

Status van dit document

Dit applicatieprofiel dient om het specifieke gebruik van de entiteiten relevant voor de beschreven applicatie te verduidelijken.

Dit document werd gepubliceerd als Ontwerpdocument. De specificatie zoals in dit document beschreven is in ontwikkeling. Bijgevolg kan dit document op elk moment aangepast, vervangen of achterhaald worden.

Dit document is bedoeld om uit te groeien tot een standaard in het beschreven domein. Desalniettemin heeft het op dit ogenblik geen officieel statuut en vertegenwoordigt het geen consensus binnen OSLO.

Feedback op deze specificatie kan gegeven worden als een topic in onze publieke reviewdiscussielijst.

Licentie

Deze specificatie van Informatie Vlaanderen is gepubliceerd onder de "Modellicentie Gratis Hergebruik - v1.0".

Conformiteit

Een applicatieprofiel is een specificatie voor gegevensuitwisseling dat bijkomende beperkingen introduceert voor het toepassen van vocabularia. Dergelijke bijkomende beperkingen kunnen de volgende elementen bevatten:

  • verfijning van de terminologie (klassen en eigenschappen) consistent met de semantiek uit de betreffende specificaties met een welbepaald gebruik als doel;
  • externe terminologie (klassen en eigenschappen) gebruikt voor nieuwe/extra termen die niet in de bestaande vocabularia voorkomen.

Om conform te zijn met dit applicatieprofiel, geldt voor een implementatie dat ze:

  • MOET Voor elke klasse steeds de eigenschappen bevatten die als minimum kardinaliteit 1 hebben.
  • MAG NIET meer dan 1 instantie bevatten van eigenschappen die 1 als maximum kardinaliteit hebben.
  • MAG terminologie (klassen en eigenschappen) gebruiken op een manier die consistent is met haar semantiek (definitie, gebruik, domein en bereik).
  • MAG NIET terminologie van andere gecontroleerde vocabularia gebruiken dan diegene die gedefinieerd wordt in dit applicatieprofiel.
  • MAG uitgebreid worden met klassen en eigenschappen van andere datamodellen (vocabularia) die niet overlappen met terminologie uit dit applicatieprofiel.

Entiteiten

Activiteit

Beschrijving
Handeling van bepaalde duur op of met entiteiten.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: geplande start.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
geplande start DateTime 0...1 Het tijdstip waarop de activiteit gepland is om te beginnen.

Administratieve Eenheid

Beschrijving
Bestuurlijke eenheid waar een lidstaat rechtsbevoegdheid heeft en/of uitoefent, in het kader van lokaal, regionaal of nationaal bestuur.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Agent

Beschrijving
Iemand die of iets dat kan handelen of een effect kan teweeg brengen.
Gebruik
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Document

Beschrijving
Een origineel werk in de brede zin (een verslag, een opname, een boek...).
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Documentonderdeel

Beschrijving
Een apart onderdeel van een groter document of verzameld document.
Gebruik
Bv artikel,hoofdstuk,paragraaf...
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: is deel van, is onderdeel van, nummer, type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
is deel van DocumentOnderdeel Een verwante bron waarin de beschreven bron fysiek of logisch is opgenomen.
is onderdeel van Document Een verwante bron waarin de beschreven bron fysiek of logisch is opgenomen.
nummer Integer 1 Nummer vh documentonderdeel.
type Code 1 Aard van het documentonderdeel. Bv artikel, paragraaf, hoofdstuk...

Formeel Kader

Beschrijving
Geheel van formele documenten dat regels, rechten, plichten ten aanzien van burgers, overheden, bedrijven etc beschrijft.
Gebruik
De documenten waarvan sprake zijn wetten, beleidsdocumenten, regulaties, contracten ed.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: beschrijving, is gerelateerd aan, naam, onderwerp, status, taal, toepassingsgebied, type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
beschrijving TaalString 0...1 Beschrijving van het formeel kader.
is gerelateerd aan FormeelKader 0...* Ander formeel kader dat met het formeel kader verband houdt.
naam TaalString 1 Naam vh formeel kader.
onderwerp Eurovoc 0...* Onderwerp vh formeel kader. Link
status ELI_status 0...1 Status vh formeel kader. Bvb of het kader van kracht is, opgeheven, impliciet herroepen edm.
taal Taalcode 0...* Taal waarin het formeel kader beschikbaar is. Link
toepassingsgebied NUTS 0...* Het geografisch bereik vh formeel kader. Maw of bvb Europees, nationaal, lokaal… is. Link
type NAL_type 0...* Aard vh formeel kader. Bvb decreet, wet, ministrieel besluit etc. Link

Hoedanigheid

Beschrijving
Agent met een Functie.
Gebruik
Laat een Functie toe om te handelen, bv ihkv een Dienstverlening (bv diversiteitsplan wordt opgemaakt door diverseteitsambtenaar).
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Jurisdictie

Beschrijving
Het gebied waarover de rechtsmacht van een overheid zich uitstrekt.
Gebruik
Doorgaans een land of deelstaat.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: plaats.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
plaats Plaats 1 Ruimtelijk gebied of benoemde plaats waarmee de Jurisdictie samenvalt. Typisch een land.

Object

Beschrijving
Entiteit waarvan alle entiteiten zijn afgeleid.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: identificator.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
identificator Identificator 0...* Identificator van het object.

Organisatie

Beschrijving
Een aantal mensen georganiseerd in een gemeenschap of andere sociale, commerciële of politieke structuur. De groep heeft een gemeenschappelijk doel of bestaansreden die de individuele leden ervan overstijgt en kan handelen als Agent. Een organisatie heeft dikwijls een hiërarchische structuur.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Persoon

Beschrijving
Natuurlijk persoon.
Gebruik
In de rechtspraak betreft het een persoon (in de wettelijke betekenis, ttz met eigen rechtspersoonlijkheid) van de menselijke soort, ttz een fysiek persoon. Tegenhanger is de rechtspersoon, een juridische constructie die een private of publieke Organisatie dezelfde rechtspersoonlijkheid geeft als een natuurlijk persoon (kan bv ook schulden hebben, contracten afsluiten, aangeklaagd worden etc).
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Plaats

Beschrijving
Een ruimtelijk gebied of benoemde plaats.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: geometrie, plaatsnaam.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
geometrie Geometrie 0...1 Geometrie van de plaats of het gebied.
plaatsnaam GeografischeNaam 1...* Naam van de plaats of van het gebied.

Versie

Beschrijving
Stelt een entiteit voor in één specifieke periode.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: creatie, is tijdspecialisatie van, opheffing.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
creatie Creatie 1 Beschrijving vh ontstaan vd versie.
is tijdspecialisatie van Object 1 Duidt de bronentiteit aan waarvan deze entiteit een tijdsgebonden specialisatie is. De specialisatie stelt de bron voor gedurende een bepaalde periode.
opheffing Opheffing 0...1 Beschrijving vh verdwijnen vd versie.

Versie volgens Geldige Tijd

Beschrijving
De versie stelt de entiteit voor gedurende een bepaalde periode in de gemodelleerde werkelijkheid.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Versie volgens Transactietijd

Beschrijving
De versie stelt de entiteit voor gedurende een bepaalde periode in een databank.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Datatypes

Adresvoorstelling

Beschrijving
Meer leesbare voorstelling met enkel de basisgegevens van het adres, bedoeld voor het gebruik van een adres als attribuut van een ander object.
Gebruik
Bv als attribuut ve persoon of gebouw... De adresvoorstelling heeft niet enkel betrekking op Belgische adressen, ze kan gebruikt worden om buitenlandse adressen weer te geven (waar mogelijk andere adresaanduidingen dan huisnummer of busnummer worden gebruikt of waar adrescomponenten zoals adresgebieden voorkomen).
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Contactinfo

Beschrijving
Informatie zoals email, telefoon, adres die toelaat om iemand of iets te contacteren.
Gebruik
Bvb een persoon of organisatie of dienstverlening... Mogelijke vormen van contact: bellen, mailen etc.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: aanschrijfvorm, adres, beschikbaarheid, contactnaam, email, fax, openingsuren, telefoon, website.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
aanschrijfvorm TaalString 0...1 Titel waarmee iemand wordt aangeschreven of aangesproken of waarmee naar iemand wordt verwezen. Bvb De heer/Mevrouw, Excellentie, Dokter...
adres Adresvoorstelling 0...1 Adres dat men kan aanschrijven of bezoeken.
beschikbaarheid OpeningsurenSpecificatie 0...1 Periode waarin contact kan worden opgenomen. Bv aanduiding van het seizoen waarin contact kan worden opgenomen. Begin- en einddatum volgens ISO8601 syntax.
contactnaam String 0...1 Naam van bvb de persoon die men kan contacteren.
email String 0...1 Email-adres waarnaar men kan mailen.
fax String 0...1 Faxnummer waarnaar men kan faxen.
openingsuren GetypeerdeString 0...1 Uren waarbinnen contact kan worden opgenomen. Syntax volgens schema.org voor openingsuren. Bv als contact kan worden opgenomen tussen 8 en 20u maandag tot zaterdag en tussen 8 en 18u op zondag wordt dit gecodeerd als Ma-za 08:00-20:00, zo 08:00-18:00.
telefoon String 0...1 Telefoonnummer waarop men kan bellen.
website URI 0...1 Website waarnaar men kan surfen.

Creatie

Beschrijving
Het voltooien vd productie ve nieuwe entiteit dmv een activiteit.
Gebruik
De entiteit bestond niet voorafgaand aan de creatie en is daarna beschikbaar voor gebruik.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: activiteit, tijdstip.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
activiteit Herkomstactiviteit 0...1 Activiteit die tot de creatie vd entiteit heeft geleid.
tijdstip DateTime 1 Tijdstip waarop de creatie vd entiteit plaatsvond.

Gebeurtenisdatum

Beschrijving
Datum waarop een gebeurtenis plaatsvond evt op een alternatieve manier beschreven.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: begin, einde, tussentijdstip.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
begin DateTime 0...1 Datum en tijd waarop de gebeurtenis startte.
einde DateTime 0...1 Datum en tijd waarop de gebeurtenis eindigde.
tussentijdstip DateTime 0...1 Datum en tijd van een moment tussen begin en einde.

Geografische Naam

Beschrijving
Benaming toegekend aan of gebruikt voor een geografisch object.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Geografische Positie

Beschrijving
Geografische positie aangegeven dmv een punt.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: default, geometrie, methode, specificatie.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
default Boolean 0...1 Geeft aan of de positie een default positie is. Hieronder wordt de positie verstaan die per default moet worden gebruikt als het object meerdere posities heeft.
geometrie Punt 1 De cartografische coöordinaten vh punt.
methode GeometrieMethodeWaarde 0...1 De manier waarop het punt werd bepaald. Bvb positie afgeleid ve bestaand object (bvb door berekening vd centroïde). Link
specificatie GeometrieSpecificatieWaarde 0...1 Het type object op basis waarvan het punt werd bepaald. Bvb perceel, gebouw... Link

Geometrie

Beschrijving
Vorm- en positiekenmerken van een object.
Gebruik
Beschrijft deze kenmerken dmv punten, lijnen, polygonen en coördinaten.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: gml, wkt.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
gml GetypeerdeString 0...1 Geometrie uitgedrukt in gml-formaat. Gebruik http://www.opengis.net/ont/geosparql#gmlLiteral als datatype.
wkt GetypeerdeString 0...1 Geometrie uitgedrukt in wkt-formaat. Gebruik http://www.opengis.net/ont/geosparql#wktLiteral als datatype.

Gestructureerde Identificator

Beschrijving
Identificator van een object opgesplitst in zijn onderdelen.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: lokale identificator, naamruimte, versie-identificator.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
lokale identificator String 1 String gebruikt om het object uniek te identificeren binnen de naamruimte.
naamruimte String 1 String die toegvoegd wordt aan de lokaleidentificator om deze globaal uniek te maken. Laat toe om objecten met dezelfde identificator maar van verschillend type en/of afkomstig uit verschillende domeinen uiteen te houden. In praktijk bv een uri samengesteld uit betekenisvolle elementen zoals een domeinnaam, type en concept (bv https://data.vlaanderen.be/id/adres/).
versie-identificator String 0...1 Identificator van de specifieke versie van een object.

Getypeerde String

Beschrijving
Combinatie van een string en het type van wat de string voorstelt.
Gebruik
Bvb '20170901' als string en 'datum' als type. Laat automatische interpretatie vd string toe.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Herkomstactiviteit

Beschrijving
Iets waarmee men actief is gedurende een bepaalde periode op een entiteit.
Gebruik
Bvb consumptie, verwerking, transformatie, wijziging, verplaatsing, gebruik, creatie...
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: applicatie, bewerking, operator.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
applicatie Herkomstentiteit 0...1 Gebruik ve entiteit door een activiteit. Bvb de softwareapplicatie waarmee een activiteit (bvb creatie ve entiteit) wordt uitgevoerd. Niet te verwarren met de entiteit waarop de activiteit wordt uitgevoerd.
bewerking Bewerkingstype 1 Aard vd bewerking die ihkv de activiteit op de entiteit is uitgevoerd. Bvb "correctie" als de entiteit een record is en bvb gegenereerd werd om het voorgaand record ve object te verbeteren.
operator Herkomstagent 0...1 Geeft aan welke agent verantwoordelijk was voor de activiteit en meer bepaald verantwoordelijk was voor het uitvoeren vd activiteit.

Herkomstagent

Beschrijving
Iemand of iets met een bepaalde rol bij het plaatsvinden ve activiteit.
Gebruik
Bvb verantwoordelijk voor het bestaan ve entiteit of voor de activiteit ve andere agent.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: handelde in opdracht van, naam.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
handelde in opdracht van Organisatie 0...* Organisatie die de agent vertegenwoordigt bij het uitvoeren ve specifieke activiteit en waarvan hij/zij de vereiste autoriteit/verantwoordelijkheid heeft gekregen om dit te doen. De betrokken organisatie behoudt hierbij een zekere verantwoordelijkheid mbt het resultaat vd activiteit.
naam String 1 Naam vd agent.

Herkomstentiteit

Beschrijving
Fysiek, digitaal, conceptueel of ander ding (echt of denkbeeldig) met bepaalde kenmerken.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: label.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
label String 1 Label waarmee de entiteit wordt aangeduid.

Identificator

Beschrijving
Informatie gebruikt om een object uniek te identificeren.
Gebruik
Uitgangspunt hier is dat deze string door een organisatie wordt toegekend en dat dit gebeurt volgens een welbepaald systeem.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: gestructureerde identificator, identificator, toegekend door, toegekend door (String), toegekend op.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
gestructureerde identificator GestructureerdeIdentificator 0...1 Identificator vh object opgesplitst in zijn onderdelen.
identificator GetypeerdeString 0...1 String gebruikt om het object uniek te identificeren. Type vd string slaat op het identificatiesysteem (incl de versie ervan), de string zelf op de eigenlijke identificator.
toegekend door Agent 0...1 Link naar de agent die de identificator heeft uitgegeven.
toegekend door (String) String 0...1 Naam vd agent die de identificator heeft toegekend.
toegekend op DateTime 0...1 Tijdstip waarop de identificator werd uitgegeven.

Lijnstring

Beschrijving
Curve met lineaire interpolatie tussen de punten. Elk opeenvolgend paar punten vormt een lijnsegment. De lijnstring heeft ten minste twee punten.
Gebruik
Een curve is een 1-dimensioneel geometrisch object gedefinieerd als een sequentie van punten. De interpolatie kan op verschillende manieren gebeuren (bv lineair bij een lijnstring).
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Locatie

Beschrijving
Aanduiding van een geografische positie, dmv coordinaten, een toponiem, een adreslabel, een verwijzing naar een plaats/regio of verwijzing naar een adres.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Opheffing

Beschrijving
Het starten vh vernietigen/beëindigen/uitdoven ve entiteit dmv een activiteit.
Gebruik
De entiteit is daarna niet meer beschikbaar voor gebruik of kan daarna niet meer vervallen. Gebruik of creatie gaan aan opheffing vooraf.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: activiteit, tijdstip.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
activiteit Herkomstactiviteit 0...1 Activiteit die tot de opheffing vd entiteit heeft geleid.
tijdstip DateTime 1 Tijdstip waarop de opheffing vd entiteit plaatsvond.

Polygoon

Beschrijving
Oppervlak bestaande uit 1 buitengrens en 0 of meer binnengrenzen. Elke binnengrens vormt een gat in de polygoon.
Gebruik
De grenzen zijn zgn lineaire ringen, ttz het zijn gesloten (niet zelfsnijdende) lijnstringen. De buitengrens wordt onderscheiden vd binnengrens door resp de kloksgewijze en tegenkloksgewijze richting waarin de ring loopt.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Punt

Beschrijving
Een 0-dimensioneel geometrisch object dat een bepaalde locatie in een coördinaatruimte voorstelt. Heeft een x-coördinaat en een y-coördinaat. Kan ook een z-coördinaat (hoogte) en een m-coördinaat (afstand langs een curve) hebben.
Gebruik
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Taalstring

Beschrijving
Combinatie van een string en de taal waarin de inhoud ervan is gesteld.
Gebruik
Bvb 'Rue Mercator' als string en 'fr' als taal.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

JSON-LD context

Een herbruikbare JSON-LD context definitie voor dit applicatieprofiel is terug te vinden op: http://data.vlaanderen.be/context/generiek-basis.jsonld