Verkeersborden

Dit document beschrijft het applicatieprofiel voor het domein van de statische verticale Verkeersborden. Het applicatieprofiel is ontwikkeld binnen het project Lokale Besluiten als Gelinkte Open Data. Dit applicatieprofiel beschrijft een informatiemodel om opstellingen van verkeersborden op het openbaar domein zodanig te beschrijven dat de gegevens kunnen uitgewisseld worden ongeacht de toepassing of de context van de toepassing.

Samenvatting

Vertrekkend vanuit het LBLOD project is het applicatieprofiel opgezet als gemeenschappelijk datamodel enerzijds voor de verwijzing naar verkeersborden in de besluiten van lokale besturen over de organisatie van het verkeer en plaatsing van verkeerssignalisatie (de zogenaamde aanvullende en tijdelijke reglementen en signalisatievergunningen), en anderzijds voor de ondubbelzinnig referentie aan te plaatsen of geplaatste verkeersborden in functie van technische werkzaamheden, routeplanning en de inventarisatie zoals in verkeersborden.vlaanderen en mobiliteitsanalyses. Het profiel zal toelaten dat gegevens uit een geografisch ingetekende signalisatie maximaal kunnen overgebracht worden naar besluitvormende documenten en omgekeerd.

Als basis voor dit model is terug gegrepen naar het datamodel van verkeersborden.vlaanderen, het applicatieprofiel van LBLOD Besluit Mobiliteit en de Objectcatalogus infrastructuurelementen van OSLO Openbaar Domein. Doorheen de verschillende werkgroepen is gekomen tot een model dat bruikbaar is in de toepassingscontexten van zowel de regelgeving als technisch onderhoud.

Enerzijds beschrijft dit datamodel basisentiteiten zoals Opstelling, Steun, Bevestiging en Verankering naast het gegeven van het Infrastructuurelement, dat overgenomen wordt uit het vocabularium van het Openbaar Domein om de fysieke aspecten van een verkeersbordopstelling te beschrijven. Anderzijds schrijft het profiel zich in in het applicatieprofiel voor besluiten over mobiliteit voor het aangeven van de legitieme gronden voor de plaatsing van verkeersborden, maar verdiept daarin ook de beschrijving van de betekenis van het verkeersbord met de entiteit Verkeersteken.

Het ene luik richt zich op het registreren van de nodige data voor effectieve plaatsing, onderhoud, herstelling en beheer. Hier wordt het antwoord gegeven op een vraag als: welke gegevens zijn er nodig om de beschadigde borden op een bepaalde locatie te vervangen. Het andere luik richt zich op het registreren van de nodige referenties voor de verantwoorde legitimering van de plaatsing. Hier wordt het antwoord gegeven op een vraag als: vanwaar haalt het verkeersbord op die locatie zijn verordende kracht?

Het kernbegrip aan de technische zijde is Infrastructuurelement. Het fysieke verkeersbord is daar trouwens een subklasse van, evenals alle mogelijke entiteiten in het openbaar domein waaraan een verkeersbord kan zijn bevestigd. Het kernbegrip aan de regulerende zijde is verkeersteken. Verkeerstekens kunnen van 3 verschillende types zijn zoals in de wegcode aangegeven: verkeersborden, verkeerslichten en wegmarkeringen. Het fysieke Verkeersbord, Wegmarkering en Verkeerslicht zijn dan een realisatie van dit Verkeersteken zoals aangegeven in het diagram. In dit model richten we ons op de verkeerstekens die als verkeersbord worden opgesteld. Ze zijn de concrete instantiatie van een bepaald bij wet gedefinieerd verkeersbordconcept, op een bepaalde locatie, in uitvoering van een bepaalde als besluit genotuleerde mobiliteitsmaatregel. Indien het verkeersbordconcept een variabel opschrift voorschrijft, krijgt het een invulling op basis van het besluit. (bv. C43 kan voor de snelheidsbeperking verschillende getallen dragen zoals ‘30’, ‘50’)

Het geheel van de bij wet gedefinieerde verkeersborden (Verkeersbordconcept) vormt een gecontroleerde lijst of een kennissysteem (SKOS). Typisch zal in een toepassingsomgeving deze lijst aan de gebruiker aangereikt worden om de unieke referenties naar een bepaald bord te hergebruiken in een besluit of bij de intekening op een kaart. Het verkeersteken is de atomaire voorstelling van een verkeersbord op een bepaald adres en/of volgens een plaatsbeschrijving. Zo kan het zijn dat het (fysieke) verkeersbord meerdere verkeerstekens bevat. Het verkeersbord heeft bepaalde fysieke kenmerken, al dan niet volgens vastgelegde standaarden zoals in het standaard bestek 250, en is ofwel bevestigd aan een daarvoor bestemde steun of aan ander bestaand infrastructuurelement zoals een lataarnpaal, verkeerslicht, pijler, borstwering, enz.

Het geheel van de verkeersborden op een bepaalde locatie wordt aangeduid als een opstelling. De verkeersborden op één opstelling kunnen verschillende aanzichten hebben, ttz. kunnen bedoeld zijn voor verschillende wegsegmenten/verkeersrichtingen.

Status van dit document

Dit applicatieprofiel dient om het specifieke gebruik van de entiteiten relevant voor de beschreven applicatie te verduidelijken.

Dit document werd gepubliceerd als Ontwerpdocument. De specificatie zoals in dit document beschreven is in ontwikkeling. Bijgevolg kan dit document op elk moment aangepast, vervangen of achterhaald worden.

Dit document is bedoeld om uit te groeien tot een standaard in het beschreven domein. Desalniettemin heeft het op dit ogenblik geen officieel statuut en vertegenwoordigt het geen consensus binnen OSLO.

Feedback op deze specificatie kan gegeven worden als een topic in onze publieke reviewdiscussielijst.

Licentie

Deze specificatie van Agentschap Binnenlands Bestuur is gepubliceerd onder de Modellicentie Gratis Hergebruik - v1.0.

Conformiteit

Een applicatieprofiel is een specificatie voor gegevensuitwisseling dat bijkomende beperkingen introduceert voor het toepassen van vocabularia. Dergelijke bijkomende beperkingen kunnen de volgende elementen bevatten:

  • verfijning van de terminologie (klassen en eigenschappen) consistent met de semantiek uit de betreffende specificaties met een welbepaald gebruik als doel;
  • externe terminologie (klassen en eigenschappen) gebruikt voor nieuwe/extra termen die niet in de bestaande vocabularia voorkomen.

Om conform te zijn met dit applicatieprofiel, geldt voor een implementatie dat ze:

  • MOET Voor elke klasse steeds de eigenschappen bevatten die als minimum kardinaliteit 1 hebben.
  • MAG NIET meer dan 1 instantie bevatten van eigenschappen die 1 als maximum kardinaliteit hebben.
  • MAG terminologie (klassen en eigenschappen) gebruiken op een manier die consistent is met haar semantiek (definitie, gebruik, domein en bereik).
  • MAG NIET terminologie van andere gecontroleerde vocabularia gebruiken dan diegene die gedefinieerd wordt in dit applicatieprofiel.
  • MAG uitgebreid worden met klassen en eigenschappen van andere datamodellen (vocabularia) die niet overlappen met terminologie uit dit applicatieprofiel.

Entiteiten

Artikel wegcode

Beschrijving
Een deel van een rechtsgrond, op een arbitrair niveau van precisie, zoals een hoofdstuk,artikel,paragraaf of lijst element.
Gebruik
Bijvoorbeeld: artikel 12.1 Verkeersborden F1, F1a of F1b...
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Bevestiging

Beschrijving
Het montage-element dat een verkeersbord bevestigt aan een infrastructuurelement.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: bevestigt aan, conform standaard, hangt op, montagetype.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
bevestigt aan OSLO-OpenbaarDomein::Infrastructuurelement 1 Infrastructuurelement waaraan de bevestiging is bevestigd.
conform standaard String 1 Tot welke standaard deze bevestiging conform is.
hangt op OSLO-OpenbaarDomein::Verkeersbord 1 Verkeersbord die met deze bevestiging is opgehangen.
montagetype Code 0...1 Waarmee de bevestiging gemonteerd is.

Infrastructuurelement

Beschrijving
Individueel object op het Openbaar Domein dat niet vegetatief is.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: beheerder, heeft bevestiging, kleur, leverancier, materiaal, plaatsingsdatum, productiedatum, verwijderingsdatum.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
beheerder Organisatie 0...1 Instantie (tot op team- of dienstniveau) die instaat voor het beheer van het object.
heeft bevestiging Bevestiging 1 Bevestiging waarmee een verkeersbord aan dit infrastructuurelement is opgehangen.
kleur Code 0...1 Kleur van het infrastructuur element.
leverancier Agent 0...1 Leverancier van het infrastructuurelement.
materiaal Materialen 0...* Materiaal waar het object uit vervaardigd is.
plaatsingsdatum Datetime 0...* Datum waarop het infrastructuur element geïnstalleerd is.
productiedatum Datetime 0...1 Wanneer het infrastructuurelement geproduceerd is.
verwijderingsdatum Datetime 0...* Datum waarop het infrastructuur element verwijderd is.

Mobiliteitsmaatregel

Beschrijving
Maatregel om de beweging en verplaatsing van de weggebruiker op het openbaar domein of privé domein met openbaar karakter te organiseren.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: wordt aangeduid door.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
wordt aangeduid door Verkeersteken 0...* Een verkeersteken dat bijdraagt tot de aanduiding van een mobiliteitsmaatregel.

Opstelling

Beschrijving
Het geheel van verticale verkeerssignalisatie die bevestigd is op infrastructuurelementen op éénzelfde geolocatie.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: afbeelding, geometrie, hoort bij, omvat infrastructuurelement, omvat verkeersbord, positie ten opzichte van rijweg, status, virtueel.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
afbeelding Document 0...* Grafische weergave van de opstelling geplaatst op het openbaar domein.
geometrie Geometrie 1 Geometrie van de opstelling
hoort bij Wegsegment 0...* Wegsegment waarbij de opstelling geplaatst is.
omvat infrastructuurelement OSLO-OpenbaarDomein::Infrastructuurelement 0...* Infrastructuurelement die voor de ondersteuning zorgt in de opstelling.
omvat verkeersbord OSLO-OpenbaarDomein::Verkeersbord 1...* Verkeersbord die op de opstelling staat.
positie ten opzichte van rijweg Code 1 Manier waarop de opstelling zich verhoudt tot de rijbaan.
status Code 0...1 Status van de opstelling.
virtueel Boolean 0...1 Duidt aan dat de opstelling niet fysiek bestaat.

Signalisatievergunning

Beschrijving
Een vergunning voor het tijdelijk aanbrengen of wijzigen van signalisatie op het openbaar domein of privaat domein met openbaar karakter.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: vergunt type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
vergunt type Signalisatietype 1 Type signalisatievergunning dat vergund wordt.

Steun

Beschrijving
Infrastructuurelement van het type paal bedoeld voor het bevestigen van wegsignalisatie.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: besteknummer CE-keuring, BNorm, breedte, diameter, fabricagevoorschrift, inwendige verlichting, is verankerd met, lengte, lengte bovengronds, lengte ondergronds, vorm, wanddikte.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
besteknummer CE-keuring GetypeerdeString 0...1 Verwijzing naar het bestek van de CE certifiëring.
BNorm GetypeerdeString 0...1 TODO
breedte GetypeerdeString 0...1 Breedte van de steun. Te gebruiken wanneer de vorm rechthoekig is.
diameter GetypeerdeString 0...1 Diameter van de steun. Te gebruiken wanneer de vorm cirkelvormig is.
fabricagevoorschrift GetypeerdeString 0...1 Genormaliseerde referentie waaraan het infrastructuur element aan voldoet.
inwendige verlichting Boolean 0...1 Duidt aan of de steun inwendige verlichting bevat.
is verankerd met Verankering 0...1 Waarmee het infrastructuurelement verankerd is.
lengte GetypeerdeString 0...1 Lengte van de steun. Te gebruiken wanneer de vorm rechthoekig is.
lengte bovengronds Integer 0...1 Lengte van de steun boven het verhardingsniveau of maaiveld.
lengte ondergronds Integer 0...1 Lengte van de steun onder het verhardingsniveau of maaiveld.
vorm Code 0...1 Vorm van de steun.
wanddikte Integer 0...1 Dikte van de wand in millimeter.

Verankering

Beschrijving
Bovengrondse en/of ondergrondse elementen die de steun stabiel rechtop zetten.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: afmeting, is permanent, ondergrondtype, type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
afmeting Code 0...1 Afmeting van de verankering.
is permanent Boolean 0...1 Duidt aan of de verankering van blijvende duur is.
ondergrondtype Code 0...1 Type van de ondergrond.
type Code 1 Soort verankering. Bijvoorbeeld: betonblok

Verkeersbord

Beschrijving
Fysieke drager van het verkeersteken waarvan de betekenis bepaald wordt door een verkeersbordconcept.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: aan muur zonder armatuur, aanzicht, afbeelding, afmeting, folietype, heeft bevestiging, opmerking, opstelhoogte, realiseert.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
aan muur zonder armatuur Boolean 1 Duidt aan of het verkeersbord bevestigd is aan een muur zonder armatuur. Indien er wel een muurarmatuur gebruikt wordt, is deze waarde false.
aanzicht GetypeerdeString 1 De hoek waarin het fysiek bord gepositioneerd is ten opzichte van een vooropgestelde as.
afbeelding Document 0...* Weergave van het geïnstalleerde verkeersbord op het openbaar domein.
afmeting Integer 1 Afmeting (lengte) van het verkeersbord.
folietype Code 0...1 Type van de folie die bevestigd is aan het verkeersbord.
heeft bevestiging Bevestiging 0...* Bevestiging waarmee het verkeersbord is opgehangen.
opmerking String 0...* Opmerking over het verkeersbord.
opstelhoogte GetypeerdeString 1 Afstand tussen het maaiveld en de onderrand van het bord.
realiseert Verkeersteken 1...* Relateert een verkeersbord op het openbaar domein tot het verkeersteken.

Verkeersbordcategorie

Beschrijving
Categorie van een verkeersbord.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: voorkeursnaam.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
voorkeursnaam String 1 Benaming van de verkeersbordcategorie. Bijvoorbeeld: Aanwijzingsborden.

Verkeersbordconcept

Beschrijving
Inhoudelijke definitie van de betekenis van een verkeersbord zoals opgenomen in de wegcode.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: betekenis, classificatie, ur, verkeersbordcode.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
betekenis String 1 Betekenis die gegeven wordt aan dit soort verkeersbord volgens de wegcode. Bijvoorbeeld: Begin van een bebouwde kom.
classificatie Verkeersbordcategorie 0...* Categorie van het verkeersbordconcept.
ur Document 0...* Afbeelding van het verkeersbordconcept. In geval van variabel opschrift kan een default afbeelding gebruikt worden.
verkeersbordcode String 1 Code die aan dit soort bord gegeven wordt binnen de wegcode. Bijvoorbeeld: F1

Verkeerslicht

Beschrijving
Wegsignalisatie dat met behulp van lichtsignalen het regelen van het oprijden van onder andere een gelijkvloerse kruising, de toegang tot bruggen, tunnels en spoorwegovergangen, de toegang tot parkeergarages en -terreinen.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: realiseert.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
realiseert Verkeersteken 1...* Het verkeersteken dat gerealiseerd werd met dit verkeerslicht.

Verkeersteken

Beschrijving
De voorstelling van een aanwijzing ten behoeve van de weggebruikers die verbonden wordt aan het aankondigen of opleggen van een bepaalde verkeersmaatregel zoals bepaald in de wegcode.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: adresvoorstelling, afbeelding, buitenwerkingtreding, heeft gerelateerd bord, heeft onderbord, heeft verkeersbordconcept, is begin zone, is einde zone, plaatsbeschrijving, status, variabel opschrift.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
adresvoorstelling Adresvoorstelling 0...1 Adresvoorstelling van het verkeersteken.
afbeelding Document 0...* Foto van het verkeersteken.
buitenwerkingtreding OpeningsurenSpecificatie 0...* Periode waarbinnen het verkeersteken niet geldig is.
heeft gerelateerd bord Verkeersteken 0...* Verkeersbordbasis die hieraan gerelateerd is. Dit duidt de feitelijke relatie aan tussen verkeerstekens. Bijvoorbeeld: begin en einde van een parkeerzone of een verkeersbord die bij een bepaalde wegmarkering hoort.
heeft onderbord Verkeersteken 0...* Onderbord die behoort tot dit verkeersteken. Zowel dit verkeersteken als het onderbord zijn verkeerstekens die beiden tot een verkeersbord leiden.
heeft verkeersbordconcept Verkeersbordconcept 0...1 Algemeen verkeersbordconcept van het verkeersteken.
is begin zone Boolean 0...1 Duidt aan of het verkeersteken het begin van een zone aanduidt.
is einde zone Boolean 0...1 Duidt aan of het verkeersteken het einde van een zone aanduidt.
plaatsbeschrijving String 0...1 Tekstuele beschrijving waar het verkeersteken zal komen.
status VerkeerstekenStatus 1 Status van het verkeersteken.
variabel opschrift String 0...1 Variabele tekst die op het verkeersbordconcept komt te staan.

Wegmarkering

Beschrijving
Schilderingen aangebracht op het verhard gedeelte van de wegbaan of kleurveranderingen van de verharding die een onderdeel vormen van de verkeerswetgeving.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: realiseert.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
realiseert Verkeersteken 1...* Het verkeersteken dat gerealiseerd werd met deze wegmarkering.

JSON-LD context

Een herbruikbare JSON-LD context definitie voor dit applicatieprofiel is terug te vinden op: https://data.vlaanderen.be/context/verkeersborden.jsonld