Dit document beschrijft een applicatieprofiel, in dit geval Cultureel Erfgoed Event (Applicatieprofiel). Dit applicatieprofiel beantwoordt de vraag over hoe het corresponderende domeinmodel in de praktijk kan toegepast worden. Daarbij worden de beperkingen (kardinaliteit, codelijsten) toegelicht en de overeenkomstige (RDF) termen opgelijst.

Samenvatting

Het applicatieprofiel OSLO-CultureelErfgoed-event legt uit hoe Cultureel Erfgoed terminologie gebruikt moet worden om gegevens uit te wisselen over Cultureel Erfgoed gebeurtenissen.

Gezien het belang van erfgoed objecten zoals schilderijen, monumenten, teksten, beelden etc zijn ook gegevens over de activiteiten die er betrekking op hebben relevant bv waar en wanneer en door wie de objecten gecreëerd of geproduceerd zijn. Of door wie en wanneer ze werden aangekocht of in bewaring werden genomen, in welke toestand ze nu zijn of ooit waren en hoe en door wie deze conditie werd bepaald. Tenslotte kunnen gebeurtenissen ook zelf Erfgoed zijn zoals carnaval of een ommegang.

De objecten waarop deze activiteiten betrekking hebben worden behandeld in een ander applicatieprofiel, namelijk in OSLO-CultureelErfgoed-object. Het gaat daar over zaken als MensgemaakteObjecten of -Kenmerken, over GecureerdeCollecties, over Informatieobjecten zoals Documenten, VisueleItems, Taalobjecten of over Expressies van Werken zoals Opnames of Publicaties. In het applicatieprofiel OSLO-CultureelErfgoed-event kijken we naar deze objecten vanuit het standpunt van een Erfgoed gebeurtenis.

De applicatieprofielen OSLO-CultureelErfgoed-object en OSLO-CultureelErfgoed-event zijn profielen op twee bestaande standaarden: CIDOC-CRM en FRBRoo. Concreet betekent dit dat we uit die standaarden het gedeelte hebben gelicht dat relevant was voor onze use case.

CIDOC-CRM richt zich in hoofdzaak op het beschrijven van materiële en immateriële erfgoed objecten en de activiteiten waarbij deze worden gecreëerd/geproduceerd en beheerd. FRBRoo voegt daar een bibliografisch aspect aan toe: exemplaren van eenzelfde boek worden beschouwd als dragers van hetzelfde werk en deze aanpak is ook nuttig voor andere media: bv meerdere uitvoeringen van eenzelfde muziekstuk of de uitdrukking van eenzelfde werk in meerdere talen of in verschillende media.

Nagenoeg alle klassen in het applicatieprofiel OSLO-CultureelErfgoed-event zijn subklassen van Activiteit. Een Activiteit is een subklasse van een Gebeurtenis, een Gebeurtenis is iets dat plaatsvindt op een bepaald moment en op een bepaalde plaats en dat daarbij een effect teweeg brengt: bv een geboorte, een meeting, een oorlog. Is dat effect bewust door een mens veroorzaakt dan spreken we van een Activiteit.

Creatie en Productie (resp het maken van een immaterieel object zoals een tekst of een document en het vervaardigen van een materieel object zoals een schilderij of een sculptuur) zijn belangrijke activiteiten omdat ze toelaten om te beschrijven door wie, wanneer en waar een erfgoed object is gemaakt.

De mogelijkheid bestaat om deze activiteiten te subtyperen, bv Creatie als een Conceptie-event wanneer de activiteit het bedenken van een Werk betreft of als een Publicatie-event wanneer het werk bestaat uit expressies van andere werken (bv teksten en foto’s) en verspreid wordt onder een groot publiek (bv in boekvorm of op het web).

Expressie-events zoals een Publicatie of een Opnamesessie brengen steeds iets materieels voort (bv een gedrukt boek of een downloadbare muziekstream), maw het is zowel een Creatie- als een Productie-event.

Een Productie-event is een subtype van Wijziging, bv het produceren van een schilderij komt neer op het wijzigen van bestaand materiaal (namelijk het aanbrengen van verf op canvas). Maar de mogelijkheden van Wijziging zijn ruimer, bv de subklasse ToevoegingDeel laat toe om de gebeurtenis te beschrijven waarbij een object werd toegevoegd aan een collectie.

Andere subklassen van Activiteit hebben betrekking op het beheer van materiële erfgoed objecten. Zo zijn er de klassen Verwerving en Bewaring om de activiteit te beschrijven waarbij resp de eigendom en het beheer van een object wordt overgedragen, bv bij aankoop van een kunstwerk door een museum. Doorgaans verandert daarbij ook de locatie van het aangekocht object en om dat te beschrijven gebruiken we het Verhuis-event. Het idee om de collectie uit te breiden met een aankoop is dan weer te klasseren als een Curatie-event.

Een belangrijke klasse is Toekenning. Subklassen daarvan zijn Meting, Classificatie en Conditiebeoordeling. Deze zijn resp bedoeld om de activiteit te beschrijven waarbij een erfgoed object wordt opgemeten (in de ruime zin, bv hoogte en breedte maar ook geldwaarde), geklasseerd wordt (bv volgens stijl of periode) of waarbij de staat van het object wordt vastgesteld. Het resultaat van deze activiteiten kan bij het object worden opgeslagen (zie attributen als dimensie, type en staat) maar de meerwaarde van de overeenkomstige events zit hem in metadata zoals het moment, de plaats en de uitvoerder van de activiteit en ook in de historiek (bv als uit twee opeenvolgende conditiebeoordelingen blijkt dat de staat van het object is verslecht).

Naar de events kan ook gekeken worden vanuit het standpunt van een Agent, bv bij welke Creatie-events hij betrokken was (en dus welke erfgoed objecten hij heeft gecreëerd). Of bij welke aankooptransacties hij welke objecten heeft verworven.

Klassen in het applicatieprofiel OSLO-CultureelErfgoed-event zijn specialisaties van de abstracte klasse Entiteit en erven daarvan kenmerken zoals identificator, beschrijving of type over.

Elke klasse heeft uiteraard attributen die de instanties ervan verder beschrijven, bv de Locatie waarnaar een erfgoed object is verhuisd of het type dat aan een object is toegekend bij een Classificatie-event. Hoe de objecten zelf uitgebreider kunnen worden beschreven wordt toegelicht in het applicatieprofiel OSLO-CultureelErfgoed-object.

Status van dit document

Dit applicatieprofiel heeft status Ontwerp Standaard en werd uitgegeven op 2020-07-02.

Informatie over het gevolgde proces en de beslissingen om tot deze specificatie te komen zijn beschikbaar in het standaardenregister.

Licentie

Deze specificatie van Informatie Vlaanderen is gepubliceerd onder de "Modellicentie Gratis Hergebruik - v1.0".

Conformiteit

De conformiteit voor applicatieprofielen is hier te vinden.

Entiteiten

Activiteit

Beschrijving
Actie die bewust wordt uitgevoerd door een Agent met de bedoeling een cultureel, sociaal of materieel effect teweeg te brengen.
Gebruik
Subklasse van Gebeurtenis, verschil is dat een Activiteit bewust door een Agent wordt veroorzaakt (die dus meer is dan louter een deelnemer). Kan om langdurige acties gaan zoals het bouwen van een tempel of kortere acties zoals het maken van een tekening.
Subklasse van
Gebeurtenis
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: gebruikte techniek, uitgevoerd door.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
gebruikte techniek Type Techniek 0..* Techniek of methode die gebruikt werd bij de Activiteit. Bv borduren, schilderen, koolstofdatering etc.
uitgevoerd door Agent 1..* Agent die actief deelnam aan de Activiteit. Impiceert informele of wettelijke verantwoordelijkheid voor de uitgevoerde Activiteit.

Agent

Beschrijving
Iemand die of iets dat kan handelen of een effect kan teweeg brengen.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: contactinfo, in bewaring gegeven, in bewaring gekregen, in eigendom gegeven, in eigendom gekregen, residentie, voerde uit.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
contactinfo Contactinfo 0..* Contactinfo van de Agent.
in bewaring gegeven Bewaring 0..* Activiteit waarbij de Agent een MaterieelDing in bewaring gaf.
in bewaring gekregen Bewaring 0..* Activiteit waarbij de Agent een MaterieelDing in bewaring kreeg.
in eigendom gegeven Verwerving 0..* Activiteit waarbij de Agent een MaterieelDing in eigendom gaf.
in eigendom gekregen Verwerving 0..* Activiteit waarbij de Agent een MaterieelDing in eigendom kreeg.
residentie Locatie 0..* Residentie van de Agent.
voerde uit Activiteit 0..* Activiteit waaraan de Agent actief deelnam.

Bewaring

Beschrijving
Overdracht van de opslag van een MaterieelDing (bv een MensgemaaktObject) van de ene Agent naar de andere, bv van de eigenaar naar een museum.
Gebruik
Door een object in Bewaring te nemen is men nog niet de eigenaar, zie Verwerving voor de overdracht van de eigendomstitel. Het vermelden van de Agenten die bij de Bewaring betrokken waren is niet verplicht. Dekt ook gevallen als verlies of diefstal: men blijft dan eigenaar maar heeft het object niet langer onder zijn hoede.
Subklasse van
Activiteit
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: overdracht van, overgedragen aan, overgedragen van.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
overdracht van Materieel Ding 1..* MateriaalDing waarvan de Bewaring werd overgedragen.
overgedragen aan Agent 0..* Agent die het MaterieelDing in bewaring kreeg.
overgedragen van Agent 0..* Agent die het MatereelDing in bewaring gaf.

Classificatie

Beschrijving
Het toekennen van een type aan een Entiteit.
Gebruik
Standaard attributen zijn voorzien om het getypeerde Object en het toegekende type op te geven. Daarnaast kan aangegeven worden wie de classificatie uitvoerde en wanneer (via overerving van overeenkomstige attributen van Activiteit en Gebeurtenis), dit is van belang voor geopinieerde classificaties.
Subklasse van
Toekenning
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: getypeerde entiteit, toegekend type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
getypeerde entiteit Entiteit 1 MaterieelDing dat werd geclassificeerd.
toegekend type Type Entiteit 1..* Type dat aan het MaterieelDing werd toegekend.

Conceptie

Beschrijving
Activiteit die het ontstaan van een Werk markeert.
Gebruik
Begin van de evolutie van het Werk, tot de laatste Expressie ervan. Komt niet noodzakelijk overeen met het werkelijk begin maar bv met het moment waarop een eerste versie van het Werk klaar was.
Subklasse van
Creatie
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: werk.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
werk Werk 1..* Het Werk dat gecreëerd werd.

Conceptueel Ding

Beschrijving
Niet-materiële voortbrengselen van de geest of andere door mensen geproduceerde gegevens.
Gebruik
Kan geproduceerd zijn met technologische middelen zoals camera's of computers. Typisch gecreëerd, uitgevonden of bedacht door iemand en dan gedocumenteerd of doorgegeven. Kunnen op meerdere dragers tegelijk bestaan, bv papier, audio, foto, harde schijf, canvas, menselijk geheugen. Een ConceptueelDing kan niet worden vernietigd, het bestaan ervan stopt pas als het op geen enkele drager nog voorkomt. Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Conditiebeoordeling

Beschrijving
Het vaststellen van de staat van een MaterieelDing.
Gebruik
Dit kan bv door inspectie of meting. Standaard attributen zijn conditie en een verwijzing naar het MaterieelDing, maar overgeërfde attributen van Gebeurtenis of Activiteit laten toe om de kwaliteit van de beoordeling te bepalen (bv wanneer werd ze uitgevoerd en door wie).
Subklasse van
Toekenning
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: conditie van, vastgestelde staat.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
conditie van Materieel Ding 1..* Het MaterieelDing dat werd beoordeeld tijdens Conditiebeoordeling.
vastgestelde staat Conditie 1..* De conditie waarin het MaterieelDing zich bleek te bevinden.

Creatie

Beschrijving
Activiteit die leidt tot het onstaan van een ConceptueelDing, bv een gedicht, tekst, muziek, beelden, films etc.
Subklasse van
Activiteit, Begin
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: creatie.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
creatie Conceptueel Ding 1..* Het ConceptueelDing dat werd gecreëerd.

Curatie

Beschrijving
Activiteit die de continuïteit verzekert op het vlak van beheer, behoud en evolutie van een GecureerdeCollectie volgens een impliciet of expliciet plan.
Gebruik
Items worden toegevoegd en georganiseerd volgens onderwerp, periode, materiaal, stijl etc. en met het oog op een bepaald doel of publiek. De initiële samenstelling van de collectie wordt beschouwd als een Productie event, maar alles wat daarna komt op het vlak van ontwikkeling, bewaring of promotie valt onder Curatie.
Subklasse van
Activiteit
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: cureerde.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
cureerde Gecureerde Collectie 1..* Collectie die werd gecureerd.

Entiteit

Beschrijving
Abstracte superklasse.
Gebruik
Voorziet rechtstreekse of onrechtstreekse subklassen zoals MensgemaaktObject, Werk, Activiteit, Gebeurtenis etc minimaal van een identificator, een type en een beschrijving.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: beschrijving, identificator, type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
beschrijving Beschrijving 0..* Beschrijving van de Entiteit.
identificator Identificator 0..* Identificator van de Entiteit. Bij implementatie in RDF is de uri vd Entiteit de identificator. In de eerste plaats bedoeld voor algemeen gebruikte identificatoren, hoeft niet noodzakelijk een technisch id te zijn maar kan bv ook een naam zijn.
type Type Entiteit 0..* Type van de Entiteit. Laat toe om een Entiteit (en dus ook zijn subklassen) verder (of anders) te specialiseren, typisch volgens een of ander hiërarchisch systeem, bv een taxonomie of een thesaurus.

Expressie Creatie

Beschrijving
Activiteit die leidt tot het ontstaan van een ZelfstandigeExpressie van een Werk.
Gebruik
Tevens subklasse van Productie. We gaan er hier immers van uit dat de ExpressieCreatie iets materieel achterlaat, bv het manuscript van een tekst of een tape met muziek. Gevallen waar dit niet zo is (bv bij orale tradities zoals het doorvertellen van verhalen) worden buiten beschouwing gelaten (maar kunnen nog steeds als Werk worden geregistreerd).
Subklasse van
Creatie, Productie
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: expressie, gerealiseerd werk.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
expressie Zelfstandige Expressie 1 ZelfstandigeExpressie die werd gecreëerd.
gerealiseerd werk Werk 1..* Werk dat hierdoor werd gerealiseerd.

Gebeurtenis

Beschrijving
Onderscheidbaar, afgelijnd en samenhangend proces of interactie dat een cultureel, sociaal of materieel effect teweeg brengt.
Gebruik
Bv een geboorte, een meeting, een voorstelling, een oorlog. Het is een subklasse van een Tijdvak (op zijn beurt subklasse van TemporeleEntiteit) maar verschil is de overgang tussen twee toestanden, een Gebeurtenis heeft een duidelijk effect. Bv het kiemen van een boom is een Gebeurtenis, niet het groeien van de boom.
Subklasse van
Entiteit
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: deelnemer, plaats, tijd.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
deelnemer Agent 0..* Agent die actief of passief deelnam aan de Gebeurtenis.
plaats Locatie 1..* Locatie waar de Gebeurtenis plaatsvond.
tijd Periode 1 Periode waarin de Gebeurtenis plaatsvond.

Gecureerde Collectie

Beschrijving
Verzameling MateriëleDingen die voor een specifiek doel en een bepaald publiek en volgens een ontwikkelingsplan door één of meer personen of organisaties wordt samengesteld en onderhouden ("gecureerd" en "bewaard" in museumtermen).
Gebruik
Typische voorbeelden zijn museumcollecties, archieven, bibliotheekcollecties, digitale bibliotheken. Samengestelde objecten zoals meerluiken of schaaksets die een fysiek of functioneel geheel vormen zijn geen GecureerdeCollecties. Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Subklasse van
Entiteit, Materieel Ding
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Informatie Object

Beschrijving
Immaterieel object dat informatie omvat, ttz gegevens of data waaraan op één of andere manier betekenis is gegeven. Een Informatieobject gaat ergens over (het is propositioneel) en brengt dat over dmv symbolen (karakters, tekens etc.) of aggregaties daarvan.
Gebruik
Voorbeelden: gedichten, datasets, afbeeldingen, teksten, multimedia-objecten, ontwerpen of procedures, computerprogrammacode, algoritmes of wiskundige formules, kennisgraphs... Kan los van een drager bestaan of op één of meer dragers voorkomen. Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Subklasse van
Entiteit, Conceptueel Ding
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Materieel Ding

Beschrijving
Persistent fysiek item met een relatief stabiele vorm, kan mensgemaakt zijn of natuurlijk.
Gebruik
Kunnen fysieke objecten zijn maar ook fysieke kenmerken. Het onderscheid tussen beide is gebaseerd op de natuurlijke begrenzing van het ding. De meeste fysieke objecten (zoals MensgemaaktObject) kunnen verplaatst worden, voor kenmerken (zoals MensgemaaktKenmerk) geldt dat niet, deze zitten vast aan het omliggend materiaal. Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Mensgemaakt Kenmerk

Beschrijving
Fysieke kenmerken die doelbewust zijn gecreëerd door menselijke activiteit, zoals krassen, kunstmatige grotten, kunstmatige waterkanalen, enz.
Gebruik
Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Subklasse van
Materieel Ding, Entiteit
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Mensgemaakt Object

Beschrijving
Fysiek object ontstaan door een doelbewuste menselijke activiteit.
Gebruik
De grens tussen natuurlijk of mensgemaakt is niet precies bepaald. Een steen met inscripties of een opgezette vlinder worden ook beschouwd als door de mens gemaakt. Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Subklasse van
Entiteit, Materieel Ding
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Meting

Beschrijving
Vaststelling van kwantitatieve, fysische of andere kenmerken van een Entiteit die systematisch bepaald kunnen worden dmv een objectieve procedure of door directe observatie.
Gebruik
Voorbeelden zijn het vaststellen van de afmetingen van een van een schilderij of het bepalen van zijn geldwaarde of het meten van de looptijd van een film of het tellen van het aantal woorden in een tekst. Naast de standaard attributen (waarmee kan worden aangegeven van welke Entiteit iets wordt gemeten en de vastgestelde Dimensie), zijn ook hier van Gebeurtenis en Activiteit overgeërfde attributen van belang, bv het tijdstip waarop de Meting plaatsvond. Onder Meting valt niet het afleiden van informatie uit bestaande data, gebruik hiervoor de superklasse Toekenning.
Subklasse van
Toekenning
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: gemeten entiteit, vastgestelde waarde.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
gemeten entiteit Entiteit 1 Entiteit die werd gemeten.
vastgestelde waarde Dimensie 1..* De Dimensie die werd gemeten.

Opname

Beschrijving
Expressie die het resultaat is van een Opnamesessie, bedoeld om wat daarbij geregistreerd werd over te brengen en te bewaren.
Gebruik
Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Subklasse van
Zelfstandige Expressie
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Opnamesessie

Beschrijving
Het vastleggen van verschijnselen die plaatsvinden in een bepaald tijdsbestek, bv de live opname van een voorstelling, het filmen van een documentaire.
Gebruik
Eventueel wordt hierbij een opnameplan gevolgd. De sessie is inclusief eventuele postproductie. De ZelfstandigeExpressie die onstaat is vh type Opname en realiseert een Opnamewerk.
Subklasse van
Expressie Creatie
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: gerealiseerd werk, opname, opname van.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
gerealiseerd werk Opnamewerk 0..1 Opnamewerk dat hierdoor werd gerealiseerd.
opname Opname 1..* Opname die werd gecreëerd.
opname van Temporele Entiteit 1..* TemporeleEntiteit die werd opgenomen.

Opnamewerk

Beschrijving
Werk gericht op het vastleggen van verschijnselen die plaatsvinden in een bepaald tijdsbestek.
Gebruik
Eventueel worden daarbij andere Werken geregistreerd maar die maken geen deel uit van het Opnamewerk, ze zijn net als bij een Containerwerk (ttz een Publicatiewerk, Voorstelling of Aggregatiewerk) hoogstens deel van de overeenkomstige Opname(expressie). Foto's of film registreren niet noodzakelijk iets (bv animatiefilm) in welk geval het gewone Werken en geen Opnamewerken zijn. Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Subklasse van
Werk
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Organisatie

Beschrijving
Een aantal mensen georganiseerd in een gemeenschap of andere sociale, commerciële of politieke structuur. De groep heeft een gemeenschappelijk doel of bestaansreden die de individuele leden ervan overstijgt en kan handelen als agent. Een organisatie heeft dikwijls een hiërarchische structuur.
Gebruik
Subklasse van
Agent
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: voorkeursnaam.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
voorkeursnaam TaalString 1 Naam waarmee de organisatie bij voorkeur wordt aangeduid.

Persoon

Beschrijving
Natuurlijk persoon.
Gebruik
In de rechtspraak betreft het een persoon (in de wettelijke betekenis, ttz met eigen rechtspersoonlijkheid) van de menselijke soort, ttz een fysiek persoon. Tegenhanger is de rechtspersoon, een juridische constructie die een private of publieke organisatie dezelfde rechtspersoonlijkheid geeft als een natuurlijk persoon (kan bv ook schulden hebben, contracten afsluiten, aangeklaagd worden etc).
Subklasse van
Agent
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: achternaam, voornaam.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
achternaam String 1 Gedeelte van de volledige naam vd persoon ontvangen van de vorige generatie. Ook wel familienaam genoemd omdat de achternaam een familiale verwantschap aanduidt.
voornaam String 1..* Naam die een kind bij geboorte wordt gegeven. Onderscheidt het kind van de andere kinderen in de familie.

Productie

Beschrijving
Activiteit die leidt tot en slaagt in het ontstaan van een MaterieelDing.
Gebruik
Bv het maken van een schilderij. Eenzelfde Activiteit kan meer dan één object doen onstaan, bv bij het drukken van een boek. De Productie geldt vanaf het moment dat het object relevant wordt, bv een canvas van zodra het wordt beschilderd. Ook mogelijk is dat tgv Productie een object wordt gemaakt ten koste van een ander object (en enkel materie bewaard blijft).
Subklasse van
Wijziging, Begin
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: product.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
product Materieel Ding 1..* MaterieelDing dat ontstond.

Publicatie

Beschrijving
Activiteit die betrekking heeft op het publiceren, ttz het verspreiden van expressies naar een groot publiek, bv in boekvorm of op het web.
Gebruik
Er zijn twee vormen van publiceren: fysiek en electronisch. In het eerste geval worden op grote schaal MensgemaakteObjecten geproduceerd (bv boeken), in het tweede geval MensgemaakteKenmerken (een gedownloade copie op een harde schijf).
Subklasse van
Expressie Creatie
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: gerealiseerd werk, publicatie expressie.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
gerealiseerd werk Publicatiewerk 0..1 Publicatiewerk dat hierbij werd gerealiseerd.
publicatie expressie Publicatie Expressie 1..* PublicatieExpressie die werd gecreëerd.

Publicatie Expressie

Beschrijving
Geheel van zaken die uitdrukking geven aan de beslissingen van uitgevers mbt de selectie van de inhoud en de lay-out van publicaties.
Gebruik
Typisch wordt wat oorspronkelijk louter tekst was grafisch en typografisch vormgegeven en worden illustraties en andere inhoud toegevoegd. Als zodanig bevat een instantie van een PublicatieExpressie alle Expressies nodig voor de uiteindelijke weergave van de publicatie, of die nu visueel, audio of tactiel is. Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Subklasse van
Zelfstandige Expressie
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Publicatiewerk

Beschrijving
Werk bedoeld om verspreid te worden voor een groter publiek, in materiële of elektronische vorm en gericht op het weergeven van de Expressies van andere Werken.
Gebruik
Typische voorbeelden zijn boeken, tijdschriften, naslagwerken, e-boeken, podcasts, blogs... Is net als een Aggregatiewerk of een Voorstellingswerk een Containerwerk, di een Werk waarvan de Expressie uit Expressies van andere Werken bestaat, bv teksten, foto's... Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Subklasse van
Werk
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Rol

Beschrijving
Aard van de deelname van de Agent aan de Activiteit.
Gebruik
Bv schilder bij de Productie van een schilderij of muzikant bij de uitvoering van een Voorstelling.
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: activiteit, agent, rol.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
activiteit Activiteit 1 Referentie naar verbonden klasse.
agent Agent 1 Referentie naar verbonden klasse.
rol Type Rol 0..* Aard van de Rol.

Temporele Entiteit

Beschrijving
Fenomenen die plaatsvinden in een bepaalde tijdspanne.
Gebruik
Bv Gebeurtenis, Activiteit...
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: beschrijving, identificator, tijd, type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
beschrijving Beschrijving 0..* Beschrijving van de TemporeleEntiteit.
identificator Identificator 0..* Identificator van de TemporeleEntiteit.
tijd Periode 1 Tijdspanne waarin het fenomeen plaatsvond.
type Type Entiteit 0..* Aard van de TemporeleEntiteit

Toekenning

Beschrijving
Het vaststellen van de waarde van een kenmerk (attribuut of associatie) van een Entiteit.
Gebruik
Toekenning kan gaan over een Meting, Classificatie of Conditiebeoordeling (de subklassen van deze Activiteit), maar andere mogelijkheden zijn bv het vaststellen van het eigenaarschap, het dateren van het object...
Subklasse van
Activiteit
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: toegekend aan, toegekend attribuut, toegekende waarde.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
toegekend aan Entiteit 0..* Entiteit waaraan het kenmerk is toegekend.
toegekend attribuut URI 1..* Het kenmerk dat is toegekend. Gebruik een URI om het kenmerk te identificeren.
toegekende waarde Waarde 0..* Waarde van het kenmerk die is toegekend.

Toevoeging Deel

Beschrijving
Uitbreiding, vergroting of verbetering van een MaterieelDing door toevoeging van een deel.
Gebruik
Gaat bv over het toevoegen van een element aan een MensgemaaktObject of het opnemen van een item in een GecureerdeCollectie. De toevoeging kan fysiek zijn (bv diamant in een ring) of louter functioneel (bv schaakstuk van een schaakset). De integratie kan dusdanig ingrijpend zijn dat het oorspronkelijk deel ophoudt te bestaan of dat het resultaat beschouwd moet worden als een nieuw object.
Subklasse van
Wijziging
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: toegevoegd, uitbreiding van.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
toegevoegd Materieel Ding 1..* MaterieelDing dat is toegevoegd.
uitbreiding van Materieel Ding 1..* MaterieelDing waaraan iets is toegevoegd.

Verhuis

Beschrijving
Wijziging in de fysieke locatie van een MensgemaaktObject.
Gebruik
Subklasse van
Activiteit
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: verhuisd, verhuisd naar, verhuisd van.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
verhuisd Mensgemaakt Object 1..* MensgemaaktObject dat is verhuisd.
verhuisd naar Locatie 1..* Locatie waarnaar het object is verhuisd.
verhuisd van Locatie 1..* Locatie van waaruit het object is verhuisd.

Vernietiging

Beschrijving
Gebeurtenis waarbij een MaterieelDing dusdanig wordt aangetast dat het ophoudt te bestaan.
Gebruik
Dit kan intentioneel door mensen worden veroorzaakt of volledig los staan van menselijke activiteit. In het eerste geval is de Gebeurtenis een Activiteit. Eventueel blijft bij de Vernietiging materie behouden waaruit een nieuw MaterieelDing ontstaat. Blijft ondanks de beschadiging het object toch bewaard dan spreken we eerder van een Wijziging.
Subklasse van
Einde, Gebeurtenis
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: vernietiging van.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
vernietiging van Materieel Ding 1..* MaterieelDing dat werd vernietigd.

Verwerving

Beschrijving
Overdracht van de eigendomstitel van een MaterieelDing van de ene Agent naar de andere, bv door een verkoop of een erfenis.
Gebruik
De eigendomstitel is een document dat aantoont dat een Agent de wettelijke eigenaar is van het MaterieelDing. Het vermelden van de Agents die bij de verwerving betrokken waren is niet verplicht . Dekt ook gevallen waar men zich de eigendomstitel toeëigent, bv bij een vondst of annexatie. Meestal slaat men het object dat men bezit zelf op maar niet altijd, zie Bewaring.
Subklasse van
Activiteit
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: overdracht van, overgedragen aan, overgedragen van.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
overdracht van Materieel Ding 1..* MaterieelDing dat werd verworven.
overgedragen aan Agent 0..* Agent die eigenaar wordt.
overgedragen van Agent 0..* Agent die zijn bezit afstaat.

Verwijdering Deel

Beschrijving
Inkrimping van een MaterieelDing door verwijdering van een deel.
Gebruik
Gaat bv over het verwijderen van een element uit een MensgemaaktObject of het wegnemen van een item in een GecureerdeCollectie. De desintegratie kan dusdanig ingrijpend zijn dat het oorspronkelijk geheel ophoudt te bestaan of dat het deel beschouwd moet worden als een nieuw object.
Subklasse van
Wijziging
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: inkrimping van, verwijderd.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
inkrimping van Materieel Ding 1..* MaterieelDing dat verkleind werd.
verwijderd Materieel Ding 1..* MaterieelDing dat is verwijderd.

Voorstelling

Beschrijving
Het tonen van een artistieke expressie aan een publiek, bv theater, dans, muziek...
Gebruik
Hierbij wordt in principe een Voorstellingsplan gevolgd (dat in meer of mindere mate is uitgewerkt en mogelijk enkel improvisatie voorziet). Het is mogelijk om elke individuele Voorstelling apart te beschrijven of deze te beschrijven als één Voorstelling.
Subklasse van
Activiteit
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: uitgevoerde versie, volgt.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
uitgevoerde versie Conceptueel Ding 0..* Versie van een Werk of ZelfstandigeExpressie van een Werk die wordt opgevoerd. Een Voorstelling is een Werk op zich (Voorstellingswerk) maar de uitdrukking ervan (het Voorstellingsplan) omvat Expressies van bestaande Werken, bv de tekst van een toneelstuk of de muziek bij bij een concert. Dit attribuut laat toe om deze Expressies op te lijsten, ttz de "versie" van het overeenkomstige Werk (bv een specifieke vertaling van Hamlet in het Italiaans). Eventueel kan ook worden volstaan met een verwijzing naar het Werk (bv Hamlet).
volgt Voorstellingsplan 0..* Voorstellingsplan dat wordt gevolgd bij de Voorstelling.

Voorstellingsplan

Beschrijving
Set van instructies waaraan individuele uitvoeringen van een Voorstelling moeten voldoen.
Gebruik
Typisch de aanwijzingen nodig voor theatrale, choreografische of muziekvoorstellingen. Kan bv gaan over aangepaste tekst van een toneelstuk, choregorafische bewegingen volgens een bepaalde notatie, de muzikale partituur of software-instructies. Het resultaat van een Voorstelling kan in meer of mindere mate uit het Voorstellingsplan worden afgeleid hoewel de instructies beperkt kunnen zijn (en bv louter improvisatie voorzien). Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Subklasse van
Zelfstandige Expressie
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Werk

Beschrijving
Idee of combinatie van ideeën achter één of meer artistieke of intellectuele Expressies.
Gebruik
Typische voorbeelden van Werken zijn gedichten, verhalen, muziekcomposities. Een Werk kan uit meerdere Werken bestaan maar het kan ook de uitingen van andere Werken omvatten (is bv het geval bij een Publicatiewerk). Soms zijn de artistieke/intellectuele uitingen slechts indirect bewijs voor het idee of de ideëen achter een Werk, ze vormen ahw een snapshot van een Werk op een bepaald moment. Opmerking: een meer uitgebreide beschrijving is te vinden in het AP OSLO-CultureelErfgoed-Object.
Subklasse van
Entiteit, Conceptueel Ding
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Wijziging

Beschrijving
Activiteit waarbij een MaterieelDing wordt geproduceerd, gewijzigd of veranderd.
Gebruik
Productie uit ruw materiaal valt hieronder maar bv ook behandeling of restauratie van bestaande objecten.
Subklasse van
Activiteit
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: gebruikt materiaal, is gewijzigd.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
gebruikt materiaal Type Materiaal 0..* Materiaal dat is gebruikt bij de Wijziging. Opmerking: dit Materiaal kan maar hoeft daarbij geen deel te gaan uitmaken van het MaterieelDing (bv staal bij de reparatie van een schip vs gedistilleerd water bij de restauratie van een schilderij).
is gewijzigd Materieel Ding 1..* Het MaterieelDing dat werd gewijzigd.

Zelfstandige Expressie

Beschrijving
De immateriële realisatie van een Individueel Werk op een bepaald moment dat als een compleet geheel kan worden beschouwd.
Gebruik
Een Werk kan gerealiseerd worden door meerdere ZelfstandigeExpressies, maar achter elke ZelfstandigeExpressie zit in principe een Individueel Werk. Bv een Aggregatiewerk vh type muziekalbum bevat meerdere ZelfstandigeExpressies die elk een Individueel Werk vh type "song" realiseren. Onder "zelfstandig" of "compleet" verstaan we dat de creator deze intentie had, zelfs al heeft hij de expressie misschien nooit volledig afgewerkt.
Subklasse van
Informatie Object
Eigenschappen
Voor deze entiteit zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Datatypes

Adresvoorstelling

Beschrijving
Meer leesbare voorstelling met enkel de basisgegevens van het adres, bedoeld voor het gebruik van een adres als attribuut van een ander object.
Gebruik
Bv als attribuut ve persoon of gebouw... De adresvoorstelling heeft niet enkel betrekking op Belgische adressen, ze kan gebruikt worden om buitenlandse adressen weer te geven (waar mogelijk andere adresaanduidingen dan huisnummer of busnummer worden gebruikt of waar adrescomponenten zoals adresgebieden voorkomen).
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: volledig adres.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
volledig adres TaalString 0..1 Het complete adres in één string, al dan niet geformatteerd. Vermijdt fouten tgv het opsplitsen ve adres in zijn onderdelen. Geeft de voorgeschreven volgorde vd verschillende onderdelen weer.

Beschrijving

Beschrijving
Schriftelijke weergave van kenmerken van iets of iemand.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: tekst, type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
tekst TaalString 1 Tekst van de Beschrijving.
type TypeBeschrijving 0..1 Aard van de beschrijving.

Conditie

Beschrijving
Staat waarin een object zich bevindt.
Gebruik
Geldt voor een bepaalde periode. Slaat op een MaterieelDing, bv een MensgemaaktObject of -Kenmerk.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: nota, periode, type.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
nota Beschrijving 0..* Beschrijving van de Conditie.
periode Periode 1 Tijdspanne waarin het object zich in deze Conditie bevindt.
type Type Conditie 0..* Aard van de Conditie waarin het object zich bevindt. Bv als nieuw, goed, beschadigd etc.

Contactinfo

Beschrijving
Informatie zoals email, telefoon, adres die toelaat om iemand of iets te contacteren.
Gebruik
Bvb een persoon of organisatie of dienstverlening... Mogelijke vormen van contact: bellen, mailen etc.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: adres, contactnaam, email, fax, telefoon, website.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
adres Adresvoorstelling 0..1 Adres dat men kan aanschrijven of bezoeken.
contactnaam String 0..1 Naam van bvb de persoon die men kan contacteren.
email String 0..1 Email-adres waarnaar men kan mailen.
fax String 0..1 Faxnummer waarnaar men kan faxen.
telefoon String 0..1 Telefoonnummer waarop men kan bellen.
website URI 0..1 Website waarnaar men kan surfen.

Dimensie

Beschrijving
Kwantificeerbare eigenschap van een Entiteit.
Gebruik
De eigenschap is meetbaar met een zekere precisie en kan voorgesteld worden door een waarde,ttz een punt of gebied in een wiskundige of conceptuele ruimte,zoals een natuurlijk of reëel getal,een RGB-waarde...
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: beschrijving, eenheid, standaard eenheid, type, waarde.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
beschrijving Beschrijving 0..* Beschrijving van de Dimensie.
eenheid String 0..1 De eenheid waarin de waarde is uitgedrukt. Te gebruiken als geen standaard eenheid gekend is.
standaard eenheid Standaard Eenheid 0..1 De gestandaardiseerde eenheid waarin de waarde is uitgedrukt.
type Type Grootheid 1 Grootheid van de Dimensie. Aard van de eigenschap die door de Dimensie wordt beschreven, bv hoogte, gewicht...
waarde Getal 1 Getal waarmee de kwantiteit van het kenmerk kan worden uitgedrukt.

Getal

Beschrijving
Aanduiding van een hoeveelheid.
Gebruik
In praktijk de primitieve datatypes waarmee een hoeveelheid kan worden aangeduid,zie xsd datatypes float,double,decimal,integer etc.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Identificator

Beschrijving
Informatie gebruikt om een object uniek te identificeren.
Gebruik
Uitgangspunt hier is dat deze string door een organisatie wordt toegekend en dat dit gebeurt volgens een welbepaald systeem.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: identificator, toegekend door, toegekend door (String), toegekend op.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
identificator GetypeerdeString 0..1 String gebruikt om het object uniek te identificeren. Type vd string slaat op het identificatiesysteem (incl de versie ervan), de string zelf op de eigenlijke identificator.
toegekend door Agent 0..1 Link naar de agent die de identificator heeft uitgegeven.
toegekend door (String) String 0..1 Naam vd agent die de identificator heeft toegekend.
toegekend op DateTime 0..1 Tijdstip waarop de identificator werd uitgegeven.

Locatie

Beschrijving
Aanduiding van een geografische positie,dmv coordinaten,een toponiem,een adreslabel,een verwijzing naar een plaats/regio of verwijzing naar een adres.
Gebruik
Te gebruiken als de manier waarop de geografische positie wordt aangeduid pas zal worden vastgelegd bij implementatie. Is deze manier nu al gekend dan moet direct gewerkt worden met Geometrie,GeografischeNaam,Adres etc. Opmerking: een beschrijving van deze mogelijkheden is te vinden in het AP OSLO-Generiek.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

Periode

Beschrijving
Min of meer afgebakende tijdsduur.
Gebruik
Typisch volgt de duur uit het opgeven ve begin- en eindtijdstip.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn de volgende eigenschappen gedefinieerd: begin, einde.
Eigenschap Verwacht Type Kardinaliteit Beschrijving Gebruik Codelijst
begin DateTime 1 Aanvang van de tijdsduur.
einde DateTime 0..1 Einde vd tijdsduur.

Standaard Eenheid

Beschrijving
Eenheid vastgelegd door een standaardiserende organisatie.
Gebruik
Datatype kan een URI zijn of een GetypeerdeString. In het eerste geval wordt verwezen naar op het web gepubliceerde eenheden, bij voorkeur deze van qudt, bv http://qudt.org/vocab/unit/M voor meter. In het geval van een GetypeerdeString gaat de voorkeur naar de UCUM-codes, bv "km/h"^^http://w3id.org/lindt/custom_datatypes#ucumunit.
Eigenschappen
Voor dit datatype zijn geen eigenschappen gedefinieerd.

JSON-LD context

(niet normatief)

Een herbruikbare JSON-LD context definitie voor dit applicatieprofiel is terug te vinden op: /doc/applicatieprofiel/cultureel-erfgoed-event/ontwerpstandaard/2020-07-02/context/cultureel-erfgoed-event-ap.jsonld

SHACL template

(niet normatief)

Een herbruikbare SHACL template definitie voor dit applicatieprofiel is terug te vinden op: /doc/applicatieprofiel/cultureel-erfgoed-event/ontwerpstandaard/2020-07-02/shacl/cultureel-erfgoed-event-ap-SHACL.ttl